AZəRBAYCAN RESPUBLİKASININ DÖVLəT TəSNİFATI MəŞĜULLUQ TəSNİFATI (İKİNCİ VARİANT, AZT041-2010)

(ԥ) istehsalçılara müştԥrilԥrin münasibԥtlԥrini vԥ tԥlԥblԥrini hesabat formasında tԥqdim etmԥk.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Satış üzrԥ nümayԥndԥ (øKT)

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Satıcı, mağaza - 5223

25-ci YARIMQRUP

İNFORMASİYA VƏ KOMMUNİKASİYA TEXNOLOGİYALARI hZRƏ PEŞƏKAR

MhTƏXƏSSİSLƏR

ønformasiya vԥ kommunikasiya texnologiyaları üzrԥ peşԥkar mütԥxԥssislԥr informasiya

texnologiya sistemlԥrinin, avadanlıqlarının, proqramlarının vԥ xüsusi proqramlarla bağlı konsepsiyaların

tԥdqiqatını aparır, planlaşdırır, layihԥlԥşdirir, yazılması, sınaqdan keçirilmԥsi, mԥslԥhԥtlԥr verilmԥsi vԥ

yaxşılaşdırılması kimi fԥaliyyԥtlԥri

ԥhatԥ edir. Bundan başqa, fԥaliyyԥt prinsiplԥri, siyasԥtlԥri vԥ

prosedurları ilԥ bağlı sԥnԥdlԥşmԥlԥri inkişaf etdirir, verilԥnlԥr bazası vԥ informasiya sistemlԥrinin

optimal fԥaliyyԥtlԥrini, mԥlumatların tamlığını vԥ tԥhlükԥsizliyini tԥmin etmԥk üçün inkişafını,

layihԥlԥndirilmԥsini, nԥzarԥt vԥ xidmԥti hԥyata keçirirlԥr.

Bu vԥzifԥlԥrԥ adԥtԥn aid edilir: işgüzar funksiyalarda informasiya texnologiyalarından istifadԥni

tԥdqiq etmԥk; kompüterlԥrin istifadԥsi üçün tԥkmillԥşdirmԥ sahԥlԥrini, nԥzԥri aspektlԥri vԥ istismar

metodlarını tԥdqiq etmԥk; internet, intranet vԥ multimediyalı sistemlԥr daxil olmaqla digԥr xüsusi

sahԥlԥrdԥ tԥtbiq üçün nԥzԥrdԥ tutulmuş proqram tԥminatı konfiqurasiyalarının vԥ avadanlıqlarının

layihԥlԥndirilmԥsi, planlaşdırılması vԥ qiymԥtlԥndirilmԥsi; kompüter proqramlarının layihԥsini

hazırlamaq, yazmaq, yoxlamaq vԥ xidmԥt etmԥk; verilԥnlԥr bazası vԥ mԥlumat bazasının idarԥsi

sistemlԥrini layihԥlԥndirmԥk vԥ inkişaf etdirmԥk; tԥhlükԥsizlik planları vԥ mԥlumatların idarԥ edilmԥsi

siyasԥtini vԥ hԥmçinin hesablama ilԥ bağlı kompüter şԥbԥkԥlԥrinin idarԥ olunması sahԥlԥrini inkişaf

etdirmԥk vԥ hԥyata keçirmԥk; kompüter sistemlԥrinin inkişafında, konfiqurasiyasında (quruluşunda) vԥ

inteqrasiyasında mürԥkkԥb sistem layihԥlԥrini, arxitektura spesifikasiyalarını, mԥlumat modellԥrini vԥ

diaqramları qiymԥtlԥndirmԥk, tԥhlil etmԥk vԥ inkişaf etdirmԥk.

Bu yarımqrupun peşԥlԥrinԥ aşağıdakı kiçik qruplar daxil edilir:

251 Proqram tԥminatı, sistem yaradıcıları vԥ tԥhlilçilԥri

252 Mԥlumat bazası vԥ kompüter şԥbԥkԥsi üzrԥ peşԥkar mütԥxԥssislԥr

251-ci KİÇİK QRUP

PROQRAM TƏMİNATI, SİSTEM YARADICILARI VƏ TƏHLİLÇİLƏRİ

Proqram tԥminatı, sistem yaradıcıları vԥ tԥhlilçilԥri müԥyyԥn spesifik tԥlԥblԥri qarşılamaq üçün

texnologiya vasitԥlԥrini, proqram tԥminatlarını vԥ digԥr tԥtbiqi proqramlar kimi informasiya

texnologiyalarını, sistemlԥrini planlaşdırır, elmi araşdırmalarını aparır, yazılmasını, sınaqdan

keçirilmԥsini, yaxşılaşdırılmasını vԥ mԥslԥhԥtlԥr verilmԥsini hԥyata keçirir.

119

Bu vԥzifԥlԥrԥ adԥtԥn daxil edilir: işgüzar funksiyalarda informasiya texnologiyası istifadԥsini

tԥdqiq etmԥk, tԥkmillԥşdirmԥlԥrin sԥmԥrԥliliyi vԥ effektivliyini maksimallaşdırmaq üçün sahԥlԥrin

müԥyyԥnlԥşdirilmԥsi; kompüterlԥrin istifadԥsi üçün nԥzԥri aspektlԥrin vԥ istifadԥ metodlarının

tԥdqiqatını aparmaq; texniki vasitԥlԥri vԥ ya müԥyyԥn mԥqsԥdlԥr üçün proqram tԥminatı

konfiqurasiyalarını planlaşdırmaq, layihԥlԥndirmԥk vԥ qiymԥtlԥndirmԥk; müԥyyԥn tԥlԥblԥr üçün

kompüter proqramlarını layihԥlԥndirmԥk, yazmaq, yoxlamaq vԥ xidmԥtini tԥşkil etmԥk; internet, intranet

vԥ multimediya sistemlԥrinı qiymԥtlԥndirmԥk, planlaşdırmaq vԥ layihԥlԥndirmԥk.

Bu kiçik qrupun peşԥlԥri aşağıdakı ibtidai qrupa daxil edilir:

2511 Sistem tԥhlilçilԥri

2512 Proqram tԥminatı yaradıcıları

2513 Veb vԥ multimedia yaradıcıları

2514 Tԥtbiqi proqramçılar

2519 Digԥr ibtidai qruplara daxil edilmԥyԥn proqram tԥminatı vԥ sistem yaradıcıları vԥ

tԥhlilçilԥri

2511 SİSTEM TƏHLİLÇİLƏRİ

Sistem tԥhlilçilԥri istifadԥçilԥrin informasiya texnologiyası tԥlԥblԥrinin tԥdqiqatını aparır, tԥhlil

edir vԥ qiymԥtlԥndirir, cari vԥ ya gԥlԥcԥk informasiya sistemlԥrini yaxşılaşdırmaq üçün tövsiyԥlԥr,

tԥkliflԥr verir vԥ planları inkişaf etdirirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) sistemlԥr prinsiplԥrindԥ razılaşmaya tԥminat vermԥk üçün rԥhbԥrlԥrlԥ sԥnԥdlԥşmԥnin

tԥlԥblԥrini formalaşdırmaq üçün istifadԥçilԥrlԥ mԥslԥhԥtlԥşmԥlԥr aparmaq;

(b) iş proseslԥrini, prosedurlarını vԥ tԥcrübԥlԥrini müԥyyԥnlԥşdirmԥk vԥ tԥhlil aparmaq;

funksional imkanları olan sistemlԥri mԥslԥhԥt görmԥk;

(ç) sistemin yaradılması, qԥbul edilmԥsi vԥ test planlarının keçirilmԥsi kimi funksional

mԥsԥlԥlԥrin hԥlli kimi mԥsuliyyԥti öz üzԥrinԥ götürmԥk;

(d) sistem yaradıcıları tԥrԥfindԥn istifadԥ üçün funksional spesifikasiyaları inkişaf etdirmԥk;

(e) iş axınının mԥqsԥdlԥrini yaxşılaşdırmaq üçün sistemlԥri genişlԥndirmԥk vԥ ya dԥyişdirmԥk;

(ԥ) uyğunluğu

(ԥlaqԥliliyi) artırmaq üçün tԥşkilat çԥrçivԥsindԥ kompüter sistemlԥrinin

ԥlaqԥlԥndirilmԥsi.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 øqtisadçı, konyunktura ilԥ bağlı mԥsԥlԥlԥr/øT

 Tԥhlilçi, kommunikasiya/kompüter

 Sistem üzrԥ mԥslԥhԥtçi

 Sistem üzrԥ dizayner/øT

 Elmi işçi/kompüter

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Kommunikasiya (kompüter) üzrԥ tԥhlilçi - 2523

 Şԥbԥkԥ üzrԥ tԥhlilçi - 2523

120

 Sistem administratoru - 2522

2512 PROQRAM TƏMİNATI YARADICILARI

Proqram tԥminatı yaradıcıları mövcud vԥ ya yeni proqram tԥminatlarına vԥ

ԥmԥliyyat

sistemlԥrinԥ olan tԥlԥblԥrin tԥdqiqatını aparır, tԥhlil edir vԥ mövcud fԥaliyyԥtlԥri qiymԥtlԥndirmԥklԥ

yanaşı bu tԥlԥblԥri qarşılamaq üçün proqram tԥminatı mԥsԥlԥlԥri üzrԥ layihԥlԥr hazırlayır, inkişaf etdirir,

sınaqdan keçirir vԥ xidmԥtini tԥmin edir.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) proqram tԥminatlarına vԥ ԥmԥliyyat sistemlԥrinԥ olan tԥlԥblԥrin tԥdqiqatını aparmaq, tԥhlil

etmԥk vԥ fԥaliyyԥtlԥrini qiymԥtlԥndirmԥk;

(b) proqram tԥminatı sistemlԥrini tԥdqiq etmԥk, layihԥlԥndirmԥk vԥ inkişaf etdirmԥk;

mühԥndis heyԥti ilԥ mԥslԥhԥtlԥşmԥlԥr aparmaq;

(ç) proqramların sınaqdan keçirilmԥsi vԥ qanunilԥşmԥsinԥ rԥhbԥrlik vԥ bu proseslԥri inkişaf

etdirmԥk;

(d) sԥhvlԥri düzԥltmԥk, onu yeni texniki vasitԥlԥrԥ uyğunlaşdırmaq vԥ yaxud interfeyslԥri

tԥkmillԥşdirmԥk vԥ işin icrasını yaxşılaşdırmaq üçün mövcud proqram tԥminatına dԥyişikliklԥr etmԥk;

(e) proqramların proqramlaşdırılmasına vԥ sԥnԥdlԥşmԥ işlԥrinin aparılmasına rԥhbԥrlik etmԥk;

(ԥ)

ԥmԥliyyat sistemlԥri,

ԥlaqԥ kommunikasiyaları vԥ alt proqramlar tԥminatı üçün xidmԥt

prosedurlarını qiymԥtlԥndirmԥk, inkişaf etdirmԥk, tԥkmillԥşdirmԥk vԥ sԥnԥdlԥşdirmԥk;

(f) proqram sisteminin xidmԥti ilԥ ԥlaqԥli olan müştԥrilԥrlԥ mԥslԥhԥtlԥşmԥlԥr.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Proqramçı, tԥhlil

 Proqram tԥminatı dizaynerlԥri

 Proqram tԥminatı yaradıcıları

 Mühԥndislԥr, proqram tԥminatı

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Proqramçı, tԥtbiqi - 2514

2513 VEB VƏ MULTİMEDİA YARADICILARI

Veb vԥ multimedia yaradıcıları yaradıcılıq (tԥsviri, layihԥlԥndirmԥ vԥ s.) vԥ texniki biliklԥri

birlԥşdirmԥklԥ

(cԥmlԥmԥklԥ) vebsaytların dԥyişdirilmԥsi

(yenilԥnmԥsi, hazırlanması) vԥ

proqramlaşdırılması, hԥmçinin mԥtnlԥrin, animasiyaların (multiplikasiyaların), şԥkillԥrin, audio (sԥs) vԥ

video (vizual) görüntülԥrin vԥ digԥr interaktiv media alt proqramlarının tԥrtib edilmԥsinin tԥdqiqatını

aparır, tԥhlil edir, qiymԥtlԥndirir vԥ layihԥlԥndirir.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) yaradıcılıq potensiallarını tԥtbiq etmԥk vԥ internet saytları yaratmaq;

(b) rԥqԥmli multiplikasiya, qrafik şԥkillԥr, tԥqdimatlar, oyunlar, sԥs vԥ video kliplԥr, hԥmçinin

multimedia proqramlarından, alԥtlԥrindԥn, interaktiv qrafiklԥrdԥn vԥ proqramlaşdırma dillԥrindԥn

istifadԥ etmԥklԥ internet proqramlarını layihԥlԥndirmԥk vԥ inkişaf etdirmԥk;

121

istifadԥçı girişı, işgüzarlıq davamiyyԥti, veb sistemlԥrin ehtiyyat surԥti vԥ bԥrpa olunması kimi şԥbԥkԥ

ilԥ ԥlaqԥdar problemlԥrԥ dair şԥbԥkԥ mütԥxԥssislԥri ilԥ ԥlaqԥ yaratmaq;

(ç) tԥsviri fayllar, audio fayllar vԥ proqramlaşdırma dillԥri vԥ veb saytların yaradılması, xidmԥt

edilmԥsi vԥ dԥstԥklԥnmԥsi kimi xüsusilԥşdirilmiş girişlԥrin kompüter kodları ilԥ toxunulmazlığını tԥmin

etmԥk vԥ inkişaf etdirmԥk;

(d) internet strategiyalarının, veb saytların

ԥsas metodologiyasının vԥ inkişaf planlarının

müԥyyԥnlԥşdirilmԥsindԥ, inkişaf etdirilmԥsindԥ vԥ tԥhlilindԥ kömԥklik göstԥrmԥk.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Proqramçı, multiplikasiya/kompüter

 Proqramçı, kompüter oyunları

 Proqramçı, internet

 Proqramçı, multimedia

 Veb-saytların strukturunun yaradıcıları

 Veb-sayt yaradıcıları

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Dizayner, Veb - 2166

 Veb mütԥxԥssisi - 3514

 Administrator, Vebsayt - 3514

 Operator, Vebsayt - 3514

2514 TƏTBİQİ PROQRAMÇILAR

Tԥtbiqi proqramçılar texniki tԥlimatlarda, proqram tԥminatları vԥ ԥmԥliyyat sistemlԥri üçün texniki

şԥrtlԥrdԥ vԥ istifadԥ qaydalarında qeyd olunan proqramlaşdırma kodlarını (dillԥrini) yazır vԥ xidmԥtini

tԥşkil edir.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) keyfiyyԥtli akkreditiv standartlara uyğun olaraq tԥlimatlarda vԥ spesifikasiyalarda qeyd

olunan proqram kodlarını (dillԥrini) yazmaq vԥ xidmԥtini tԥşkil etmԥk;

(b) sԥmԥrԥliliyin artırılması vԥ yaxud yeni tԥlԥblԥrԥ uyğunlaşdırılması üçün mövcud proqramlara

yenidԥn baxmaq, tԥmir elԥmԥk (bԥrpa etnԥk) vԥ genişlԥndirmԥk;

ԥmin olmaq üçün sınaq versiyaların

yoxlanmasına rԥhbԥrlik etmԥk;

(ç) proqramların inkişaf etdirilmԥsinin (genişlԥndirilmԥsinin) sԥnԥdlԥşmԥsini aparmaq vԥ

sԥnԥdlԥri toplamaq;

(d) texniki problemlԥri, proseslԥri vԥ mԥsԥlԥlԥri müԥyyԥnlԥşdirmԥk vԥ müzakirԥlԥr aparmaq.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Proqramçı, tԥtbiqi

122

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Proqramçı, multimedia - 2513

 Proqramçı, tԥhlil - 2512

 Proqram tԥminatı yaradıcıları - 2512

2519 DİGƏR İBTİDAİ QRUPLARA DAXİL EDİLMƏYƏN PROQRAM TƏMİNATI VƏ

SİSTEM YARADICILARI VƏ TƏHLİLÇİLƏRİ

Bu ibtidai qrupa 251-ci kiçik qrupun digԥr ibtidai qruplarına daxil edilmԥyԥn proqram tԥminatı

vԥ sistem yaradıcıları vԥ tԥhlilçılԥri aid edilir. Misal üçün bu qrupa proqram tԥminatlarının sınaqları

daxil olmaqla, keyfiyyԥtinin yoxlanması üzrԥ ixtisaslaşan mütԥxԥssislԥr daxil edilir.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) proqram tԥminatlarının sınaq planlarını inkişaf etdirmԥk vԥ sԥnԥdlԥşmԥlԥrini aparmaq;

(b) proqram tԥminatını, texniki vasitԥlԥri vԥ ԥmԥliyyat sistemlԥrini sınaq üçün hazırlamaq vԥ

quraşdırmaq;

fԥaliyyԥt göstԥrmԥlԥrini yoxlamaq;

(ç) proqram tԥminatı, informasiya vԥ telekommunikasiya sistemlԥrinin sınaqlarını yerinԥ

yetirmԥk vԥ nԥticԥlԥrini sԥnԥdlԥşdirmԥk vԥ tԥhlil etmԥk;

(d) proqram tԥminatlarının vԥ informasiya sistemlԥrinin sınaq strategiyalarını, prosedurlarını vԥ

ssenarilԥrini (üsullarını) inkişaf etdirmԥk vԥ hԥyata keçirmԥk.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Proqram tԥminatını sınaqdan keçirԥnlԥr

 Sistemi sınaqdan keçirԥnlԥr

252-ci KİÇİK QRUP

MƏLUMAT BAZASI VƏ KOMPÜTER ŞƏBƏKƏSİ hZRƏ

PEŞƏKAR MhTƏXƏSSİSLƏR

Mԥlumat bazası vԥ kompüter şԥbԥkԥsi üzrԥ peşԥkar mütԥxԥssislԥr verilԥnlԥrin bazası, texniki vԥ

tԥminat proqramları, şԥbԥkԥ vԥ

ԥmԥliyyat sistemlԥri daxil olmaqla, informasiya texnologiyası

sistemlԥrinin vԥ strukturlarının optimal iş fԥaliyyԥtinin vԥ tԥhlükԥsizliyinin tԥmin edilmԥsinԥ nԥzarԥt

edilmԥsi, inkişaf etdirilmԥsi vԥ layihԥlԥndirilmԥsi kimi fԥaliyyԥtlԥri hԥyata keçirir.

Bu vԥzifԥlԥrԥ adԥtԥn aid edilir: verilԥnlԥr bazasının arxitekturasını, mԥlumat strukturlarını,

lüğԥtlԥr vԥ tԥyin olunmuş razılaşmalar üçün informasiya sistemlԥri layihԥlԥrini layihԥlԥndirmԥk vԥ

inkişaf etdirmԥk; mԥlumat bazalarının idarԥ edilmԥsi sistemlԥrini layihԥlԥndirmԥk, quraşdırmaq,

yenilԥmԥk, birlԥşdirmԥk, hԥyata keçirmԥk vԥ yoxlamaq; tԥhlükԥsizlik planlarını, mԥlumatın idarԥ

olunması siyasԥtini, sԥnԥdlԥşmԥni vԥ müԥyyԥn olunmuş qaydaları hԥyata keçirmԥk vԥ inkişaf etdirmԥk;

kompüter şԥbԥkԥlԥrinin vԥ hesablama sahԥlԥri ilԥ ԥlaqԥlԥrin idarԥ olunması vԥ xidmԥt göstԥrilmԥsi;

mürԥkkԥb sistem layihԥlԥrini, arxitektur xüsusiyyԥtlԥrini, mԥlumat modellԥrini, kompüter sistemlԥri

konfiqurasiyasını vԥ inteqrasiyasını qiymԥtlԥndirmԥk, tԥhlil etmԥk vԥ inkişaf etdirmԥk.

Bu kiçik qrupun peşԥlԥri aşağıdakı ibtidai qrupa daxil edilir:

123

2521 Mԥlumat bazalarının dizaynerlԥri vԥ administratorları

2522 Sistem administratorları

2523 Kompüter şԥbԥkԥsi üzrԥ peşԥkar mütԥxԥssislԥr

2529 Digԥr ibtidai qruplara daxil edilmԥyԥn mԥlumat bazası vԥ kompüter şԥbԥkԥsi üzrԥ

peşԥkar mütԥxԥssislԥr

2521 MƏLUMAT BAZALARININ DİZAYNERLƏRİ VƏ ADMİNİSTRATORLARI

Mԥlumat bazalarının dizaynerlԥri vԥ administratorları verilԥnlԥr bazalarının optimal işini vԥ

tԥhlükԥsizliyini layihԥlԥndirir, inkişaf etdirir, idarԥ edir vԥ nԥzarԥtdԥ saxlayırlar.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) verilԥnlԥrin baza arxitekturasını, mԥlumat strukturlarını, cԥdvԥllԥr, lüğԥtlԥr vԥ tԥyin olunmuş

razılaşmalar üçün informasiya sistemlԥri layihԥlԥrini layihԥlԥndirmԥk vԥ inkişaf etdirmԥk;

(b) mԥlumat bazasının idarԥ edilmԥsi sistemlԥrini layihԥlԥndirmԥk, quraşdırmaq, yenilԥmԥk,

birlԥşdirmԥk, hԥyata keçirmԥk vԥ yoxlamaq;

mԥslԥhԥtlԥr vermԥk;

(ç) mԥlumatın idarԥ olunması siyasԥtini, sԥnԥdlԥşmԥni vԥ müԥyyԥn olunmuş qaydaları hԥyata

keçirmԥk vԥ inkişaf etdirmԥk;

(d) verilԥnlԥr bazası üçün giriş siyasԥtlԥrini, istifadԥ üçün mԥlumatların ehtiyat surԥtlԥrini vԥ

bԥrpa olma prosedurlarını inkişaf etdirmԥk;

(e) ehtiyat surԥtlԥrinin operativ yaradılması vԥ profilaktikası, tԥhlükԥsizliyin tԥmin olunması vԥ

idarԥetmԥnin tamlığı kimi fԥaliyyԥtlԥri tԥmin etmԥk.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Administrator, mԥlumatlar

 Administrator, mԥlumat bazası

 Tԥhlilçi, mԥlumat bazası

 Yaradıcı, mԥlumat bazası

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Sistem administratoru - 2522

 Şԥbԥkԥ administratoru - 2522

 Administrator, Vebsayt - 3514

 Veb-mütԥxԥssisi - 3514

2522 SİSTEM ADMİNİSTRATORLARI

Sistem administratorları informasiya texnologiyaları sistemlԥrinin optimal işinin vԥ

tԥhlükԥsizliyinin inkişaf etdirilmԥsini, nԥzarԥt edilmԥsini, idarԥ olunması vԥ tԥmin olunması kimi

fԥaliyyԥtlԥri ԥhatԥ edir.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) kompüter avadanlıqları, proqram tԥminatları sistemi vԥ bütün konfiqurasiyalı sistemlԥr daxil

124

olmaqla kompüter şԥbԥkԥlԥrinԥ vԥ hesablama sferasına xidmԥt olunması vԥ idarԥ olunması;

(b) sistem vԥ şԥbԥkԥlԥrin konfiqurasiyalarının yaxşılaşdırılması üçün mԥslԥhԥtlԥr vermԥk, texniki

vasitԥlԥrin vԥ ya proqram tԥminatlarının dԥyişikliklԥrlԥ bağlı tԥlԥblԥrini müԥyyԥnlԥşdirmԥk;

(ç) mԥlumat ehtiyat surԥtlԥrini vԥ bԥrpa olunması ԥmԥliyyatlarını yerinԥ yetirmԥk;

(d) kompüter sistemlԥrinԥ vԥ şԥbԥkԥlԥrinԥ nԥzarԥti hԥyata keçirmԥk, kompüter şԥbԥkԥlԥrinԥ girişi

vԥ istifadԥni ԥlaqԥlԥndirmԥk.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Sistem administratoru

 Şԥbԥkԥ administratoru

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Administrator, mԥlumat bazası - 2521

 Şԥbԥkԥ üzrԥ tԥhlilçi - 2523

 Administrator, Vebsayt - 3514

 Operator, Vebsayt - 3514

 Veb-mütԥxԥssisi - 3514

2523 KOMPÜTER ŞƏBƏKƏSİ hZRƏ PEŞƏKAR MhTƏXƏSSİSLƏR

Kompüter şԥbԥkԥsi üzrԥ peşԥkar mütԥxԥssislԥr şԥbԥkԥ arxitekturaları üçün strategiyaların tԥdqiq

edilmԥsi, tԥhlil edilmԥsi vԥ mԥslԥhԥtlԥr verilmԥsi ilԥ yanaşı, şԥbԥkԥlԥrin texniki vasitԥlԥrinԥ vԥ proqram

tԥminatlarına xidmԥt göstԥrilmԥsi vԥ idarԥ edilmԥsi, inkişaf etdirilmԥsi kimi fԥaliyyԥtlԥri hԥyata

keçirirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) mürԥkkԥb sistem layihԥlԥrini, arxitektur xüsusiyyԥtlԥri, mԥlumat modellԥrini, kompüter

sistemlԥri konfiqurasiyalarını vԥ inteqrasiyalarını qiymԥtlԥndirmԥk, tԥhlil etmԥk vԥ inkişaf etdirmԥk;

(b) daha optimal vԥziyyԥtdԥ işlԥmԥlԥri üçün şԥbԥkԥlԥrin tԥşkilinԥ zԥmanԥt vermԥk üçün şԥbԥkԥ

infrastrukturuna nԥzarԥt etmԥk, qiymԥtlԥndirmԥk, tԥhlil etmԥk, tԥdqiq etmԥk;

ԥmԥliyyatlarını, birlԥşdirilmiş texniki vasitԥlԥri, proqram tԥminatlarını,

kommunikasiya vԥ ԥmԥliyyat sistemlԥrini qiymԥtlԥndirmԥk vԥ mԥslԥhԥtlԥr vermԥk;

(ç) şԥbԥkԥ problemlԥrinin vԥ fövqԥladԥ vԥziyyԥtlԥrin müԥyyԥnlԥşdirilmԥsi vԥ aradan qaldırılması

üçün xüsusi bacarıqların göstԥrilmԥsi, tԥmin edilmԥsi;

(d) yeni vԥ yenilԥşdirilmiş şԥbԥkԥlԥrin, verilԥnlԥr bazası proqram tԥminatlarının, serverlԥrin vԥ iş

stansiyalarının qurulması, konfiqurasiyası

(uyğunlaşdırılması), yoxlamadan keçirilmԥsi, xidmԥt

olunması vԥ idarԥ edilmԥsi;

(e) şԥbԥkԥ inventorları üçün prosedurları vԥ sԥnԥdlԥşmԥlԥri saxlamaq vԥ hazırlamaq, şԥbԥkԥ

diaqnozları, şԥbԥkԥ sԥhvlԥrinin hԥll edilmԥsinin, şԥbԥkԥnin genişlԥndirilmԥsi

(güclԥndirilmԥsi) vԥ

yenilԥnmԥsi, xidmԥti tԥlimatların qeydiyyatını aparmaq;

(ԥ) davamlı

(fasilԥsiz) vԥ optimal şԥbԥkԥ fԥaliyyԥtini tԥmin etmԥk üçün şԥbԥkԥ qrafikinԥ,

proseslԥrinԥ, hԥcminԥ vԥ istifadԥsinԥ nԥzarԥt etmԥk.

125

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Kommunikasiya (kompüter) üzrԥ tԥhlilçi

 Şԥbԥkԥ üzrԥ tԥhlilçi

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Tԥhlilçi, sistemlԥr/kompüter - 2511

 Şԥbԥkԥ administratoru - 2522

2529 DİGƏR İBTİDAİ QRUPLARA DAXİL EDİLMƏYƏN MƏLUMAT BAZASI VƏ

KOMPÜTER ŞƏBƏKƏSİ hZRƏ PEŞƏKAR MhTƏXƏSSİSLƏR

Bu ibtidai qrupa 252-ci kiçik qrupun digԥr ibtidai qruplarına daxil edilmԥyԥn mԥlumat bazası vԥ

kompüter şԥbԥkԥsi üzrԥ peşԥkar mütԥxԥssislԥr aid edilir. Misal üçün bu qrupa informasiya vԥ

kommunikasiya texnologiyaları tԥhlükԥsizliyi sahԥsindԥki mütԥxԥssislԥr aid edilir.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) tԥsadüfi vԥ sԥlahiyyԥti olmayanlar tԥrԥfindԥn dԥyişikliklԥrin edilmԥsi, mԥlumatların silinmԥsi,

üzԥ çıxarılması vԥ bԥzi mԥlumatların istifadԥsinin qarşısının alınması üçün kompüter fayllarının

qorunması üçün tԥhlükԥsizlik planlarını inkişaf etdirmԥk;

(b) sistem tԥhlükԥsizliyini tԥmin etmԥk, server vԥ şԥbԥkԥ effektivliyini yaxşılaşdırmaq üçün

tԥhlükԥsizlik mԥlumatlarını genişlԥndirmԥk vԥ istifadԥçilԥrԥ tԥlim keçmԥk;

proqramlaşdırma kimi problemlԥrin müzakirԥ edilmԥsi üçün istifadԥçilԥrlԥ mԥslԥhԥtlԥşmԥlԥr aparmaq;

(ç) kompüter viruslarının cari mԥlumatlarına nԥzarԥt etmԥk vԥ virus müdafiԥsi sistemlԥrinin

yenilԥnmԥsi vaxtını müԥyyԥn etmԥk;

(d) yeni proqram tԥminatını daxil etmԥk, sԥhvlԥri düzԥltmԥk vԥ fԥrdi giriş statusunun

dԥyişdirilmԥsi kimi kompüter tԥhlükԥsizliyi fayllarını dԥyişdirmԥk;

(e) mԥlumat fayllarının istifadԥsinԥ nԥzarԥt etmԥk vԥ kompüter fayllarında informasiyanı

qorumaq üçün girişi (icazԥni) tԥnzimlԥmԥk;

(ԥ) risklԥrin qiymԥtlԥndirilmԥsini yerinԥ yetirmԥk, mԥlumatın işlԥnmԥsi vԥ tԥhlükԥsizlik tԥdbirlԥri

fԥaliyyԥtlԥrinԥ zԥmanԥt vermԥk üçün mԥlumatın işlԥnmԥsi sisteminin testlԥrini

(sınaqlarını) yerinԥ

yetirmԥk;

(f) mԥlumatın verilmԥsini şifrԥlԥmԥk vԥ gizli informasiyanın ötürülmԥsi üçün brandmauzerlԥri

yaratmaq.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Tԥhlükԥsizlik üzrԥ mütԥxԥssis (øKT)

26-cı YARIMQRUP

HhQUQ, İCTİMAİ ELMLƏR VƏ İNCƏSƏNƏT SAHƏSİNDƏ

PEŞƏKAR MhTƏXƏSSİSLƏR

Hüquq, ictimai elmlԥr vԥ incԥsԥnԥt sahԥsindԥ peşԥkar mütԥxԥssislԥr qanun, informasiyanın ԥldԥ

126

edilmԥsi vԥ saxlanılması, psixologiya, sosial tԥminat, siyasԥt, iqtisadiyyat, tarix, din, dil, sosiologiya,

incԥsԥnԥt vԥ digԥr ictimai sahԥlԥr üzrԥ biliklԥri tԥtbiq etmԥklԥ vԥ ya tԥdqiqatlar aparmaqla

konsepsiyaları, nԥzԥriyyԥlԥri vԥ istifadԥ (tԥtbiq) metodlarını inkişaf etdirir vԥ tԥkmillԥşdirirlԥr.

Bu yarımqrupa aid olan işçilԥr tԥrԥfindԥn yerinԥ yetirilԥn vԥzifԥlԥrԥ daxildir: hüquqi

problemlԥrlԥ bağlı tԥdqiqatı aparmaq; qanun vԥ normativ hüquqi aktların layihԥlԥrini hazırlamaq; hüquqi

mԥsԥlԥlԥr üzrԥ müştԥrilԥrԥ mԥslԥhԥtlԥr vermԥk; qanun mԥhkԥmԥsindԥ mԥhkԥmԥ işlԥrini vԥ mԥhkԥmԥ

iclaslarında tԥrԥflԥrin mübahisԥsini araşdırmaq; mԥhkԥmԥlԥrdԥ mԥhkԥmԥ işlԥrini idarԥ etmԥk; arxivi,

kitabxanaları vԥ qalereyaları inkişaf etdirmԥk vԥ saxlamaq; konsepsiyaları, nԥzԥriyyԥlԥri vԥ istifadԥ

metodlarının tԥdqiqatını aparmaq, tԥkmillԥşdirmԥk vԥ ya inkişaf etdirmԥk vԥ ya ictimai elmlԥr sahԥsi ilԥ

ԥlaqԥli olan biliklԥri tԥtbiq etmԥk; ԥdԥbi vԥ bԥdii işlԥr nԥzԥrdԥ tutmaq, yaratmaq vԥ yerinԥ yetirmԥk;

mԥlumatları, ideyaları, tԥԥssüratları vԥ faktları tԥsvir etmԥk vԥ mԥlumat vermԥk.

Bu yarımqrupun peşԥlԥri aşağıdakı kiçik qruplara daxil edilir:

261 Hüquq sahԥsindԥ peşԥkar mütԥxԥssislԥr

262 Kitabxanaçılar, arxivçilԥr vԥ muzey mühafizԥçilԥri

263 İctimai elmlԥr vԥ din sahԥsindԥ peşԥkar mütԥxԥssislԥr

264 Yazıçılar, jurnalistlԥr vԥ dilçilԥr

265 İncԥsԥnԥt xadimlԥri

261-ci KİÇİK QRUP

HhQUQ SAHƏSİNDƏ PEŞƏKAR MhTƏXƏSSİSLƏR

Hüquq sahԥsindԥ peşԥkar mütԥxԥssislԥr hüquq problemlԥrinin, qanun layihԥlԥrinin, qaydalarının

tԥdqiqatlarını aparır, müştԥrilԥrԥ problemlԥrin hüquqi aspektlԥri üzrԥ mԥslԥhԥtlԥr verir, mԥhkԥmԥdԥ

müdafiԥ vԥ ittiham üzrԥ işlԥri aparır vԥ ya mԥhkԥmԥ iclaslarına başçılıq edir vԥ mԥhkԥmԥdԥ hökmlԥri

elan edirlԥr.

Yerinԥ yetirilԥn vԥzifԥlԥrԥ adԥtԥn daxil edilir: Hüquq mԥsԥlԥlԥrinԥ dair müştԥrilԥrin

tԥlimatlandırılması, müştԥrilԥrin adından qanuni biznesin tԥşkili üzrԥ mԥslԥhԥtlԥşmԥlԥr, lazım olduqda

mübahisԥlԥrin aparılması, mԥhkԥmԥ iclasında sԥdrlik etmԥk vԥ mԥhkԥmԥdԥ hökmlԥrin elan edilmԥsi.

Vԥzifԥlԥrԥ digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik dԥ daxil edilԥ bilԥr.

Bu kiçik qrupun peşԥlԥri aşağıdakı ibtidai qruplara daxil edilir:

2611 Hüquqşünaslar

2612 Hakimlԥr

2619 Digԥr ibtidai qruplara daxil olmayan hüquq sahԥsindԥ peşԥkar mütԥxԥssislԥr

2611 HhQUQŞhNASLAR

Hüquqşünaslar müştԥrilԥrԥ geniş dairԥdԥ problemlԥr üzrԥ hüquqi mԥslԥhԥtlԥr verir, mԥhkԥmԥdԥ

müdafiԥ vԥ ittiham üzrԥ işlԥri aparır, habelԥ yuxarı instansiya mԥhkԥmԥlԥrindԥ barristerlԥri vԥ vԥkillԥri

tԥlimatlandırırlar.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) hüquq problemlԥri üzrԥ nԥzԥri tԥdqiqatların aparılması, qanunvericiliyin vԥ mԥhkԥmԥ

qԥrarlarının ԥsasını tԥşkil edԥ bilԥcԥk prinsiplԥrin işlԥnib hazırlanması;

127

(b) mövcud qanunvericiliyԥ ԥsaslanmış qanunların layihԥlԥndirilmԥsi vԥ hökumԥt qԥrarlarının

hazırlanması;

verilmԥsi vԥ biznesdԥ müştԥrilԥrin hüquqi mԥnafeyinin tԥmsil edilmԥsi;

(ç) hüquqi mübahisԥ baş verdiyi hallarda müştԥrilԥrԥ işlԥrin aparılmasında kömԥk göstԥrmԥk;

(d) mübahisԥlԥrin sԥbԥblԥrinin araşdırılması vԥ ya faktların müԥyyԥn edilmԥsi vԥ onların hüquqi

ԥhԥmiyyԥti üçün cinayԥt haqqında mԥlumatların verilmԥsi;

(e) iddiaçının vԥ ya cavabdehin ԥrizԥlԥrinin, elԥcԥ dԥ iddiaçının vԥ ya cavabdehin xeyrinԥ

faktların hazırlanması vԥ onların işlԥrinin mԥhkԥmԥdԥ aparılması;

(ԥ) aşağı instansiya

(pillԥ) mԥhkԥmԥlԥrindԥ müştԥrilԥrin mԥnafeyini tԥmsil etmԥk vԥ yuxarı

instansiya mԥhkԥmԥlԥrindԥ çıxış edԥn barristerlԥrin vԥ vԥkillԥrin tԥlimatlandırılması;

(f) işlԥrin qԥbulu vԥ yuxarı instansiya mԥhkԥmԥlԥrindԥ çıxış etmԥk;

(g) cinayԥt işlԥrindԥ dövlԥtin adından ittihamçı kimi çıxış etmԥk;

(ğ) hüquqi sԥnԥdlԥrin tԥrtib edilmԥsi;

(h) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(x) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:



Prokuror



Barrister



Hüquqşünas, vԥkil



øttihamçı



Solisitor

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:



Notarius - 2619



ødarԥ qulluqçusu, daşınmaz ԥmlaka hüququn dԥyişmԥsinin rԥsmilԥşdirilmԥsi

üçün

sԥnԥdlԥrin

tԥrtib edilmԥsi - 3411



ødarԥ qulluqçusu, mԥhkԥmԥ - 3411

2612 HAKİMLƏR

Hakimlԥr işlԥri aparır vԥ dinlԥyir, qanunun ayrı-ayrı müddԥaları üzrԥ vԥkillԥri tԥlimatlandırır,

habelԥ mԥhkԥmԥlԥrdԥ hökmlԥr çıxarırlar.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) işlԥrin aparılması, arqumentlԥrin vԥ şahidlԥrin dinlԥnilmԥsi;

(b) mԥhkԥmԥ üsullarının idarԥ edilmԥsi;

vԥkillԥrin qanunun ayrı-ayrı müddԥaları üzrԥ tԥlimatlandırılması;

(ç) hökmün elan edilmԥsi;

(d) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(e) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

128

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Mԥhkԥmԥ sԥdri

 Hakim

 Hakim, magistrat

 Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 ødarԥ qulluqçusu, mԥhkԥmԥ - 3411

 Barışdırıcı hakim - 3411

2619 DİGƏR İBTİDAİ QRUPLARA DAXİL OLMAYAN HhQUQ SAHƏSİNDƏ

PEŞƏKAR MhTƏXƏSSİSLƏR

Bu ibtidai qrupa hüquq sahԥsindԥ 261-ci - Hüquq sahΩsindΩ peşΩkar mütΩxΩssislΩr - kiçik

qrupunun digԥr ibtidai qruplarına daxil olmayan peşԥkar mütԥxԥssislԥr daxil edilir.

Mԥsԥlԥn, burada nԥinki müdafiԥ edԥnlԥr, mԥhkԥmԥ işlԥrinԥ rԥhbԥrlik edԥnlԥr, hԥtta başqa hüquqi

funksiyaları yerinԥ yetirԥnlԥr dԥ tԥsniflԥşdirilirlԥr.

Belԥ hallarda onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) müxtԥlif iş, şԥxsi vԥ inzibati problemlԥrin hüquqi aspektlԥri üzrԥ mԥslԥhԥtlԥrin verilmԥsi;

(b) hüquqi sԥnԥdlԥrin vԥ müqavilԥlԥrin tԥrtib edilmԥsi;

(ç) öyrԥnmԥ yolu ilԥ, tԥbii sԥbԥb olmadan hԥr hansı bir ölümün sԥbԥbinin müԥyyԥn edilmԥsi;

(d) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(e) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Hüquqşünas, vԥkillԥr vԥ hakimlԥrdԥn başqa

 Notarius

262-ci KİÇİK QRUP

KİTABXANAÇILAR, ARXİVÇİLƏR VƏ MUZEY MhHAFİZƏÇİLƏRİ

Kitabxanaçılar, arxivçilԥr vԥ muzey mühafizԥçilԥri arxivlԥrin, kitabxanaların, muzeylԥrin, bԥdii

qalereyaların vԥ bunlara oxşar tԥşkilatların toplularını artırır vԥ xidmԥt edirlԥr.

Yerinԥ yetirilԥn vԥzifԥlԥrԥ adԥtԥn daxil edilir: tԥdqiqatların aparılması, tarixi, mԥdԥni vԥ ya bԥdii

maraq doğuran arxiv materiallarının vԥ eksponatlarının toplanması, qiymԥtlԥndirilmԥsi, tԥhlükԥsizliyinin

vԥ saxlanmasının tԥmin edilmԥsi; muzeylԥrdԥ, bԥdii qalereyalarda vԥ bunlara oxşar müԥssisԥlԥrdԥ

kolleksiyaların vԥ ekspozisiyaların tԥşkili; yazılmış vԥ dԥrc edilmiş materialların mütԥmadi toplusunun

artırılması vԥ xidmԥt edilmԥsi, kitabxanalara vԥ bunlara oxşar müԥssisԥlԥrԥ gԥlԥnlԥrin materiallara yol

tapmasının tԥmin edilmԥsi; elmi sԥnԥdlԥrin vԥ hesabatların hazırlanması. Vԥzifԥlԥrԥ digԥr işçilԥrԥ

rԥhbԥrlik dԥ daxil edilԥ bilԥr.

Bu kiçik qrupun peşԥlԥri aşağıdakı ibtidai qruplara daxil edilir:

129

2621 Arxivçilԥr vԥ muzey mühafizԥçilԥri

2622 Kitabxanaçılar vԥ informasiya ilԥ ԥlaqԥdar bir-birinԥ yaxın peşԥlԥrin peşԥkar

mütԥxԥssislԥri

2621 ARXİVÇİLƏR VƏ MUZEY MhHAFİZƏÇİLƏRİ

Arxivçilԥr vԥ muzey mühafizԥçilԥri elmi tԥdqiqat işlԥri aparır, tarixi, mԥdԥni vԥ bԥdii maraq

doğuran arxiv materiallarını vԥ eksponatlarını, habelԥ incԥsԥnԥt

ԥşyalarını, muzeylԥrdԥ vԥ bԥdii

qalereyalarda digԥr eksponatları toplayır, qiymԥtlԥndirir, tԥhlükԥsizliyini vԥ saxlanmasını tԥmin edirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) elmi tԥdqiqat işlԥrinin aparılması, hökumԥt sԥnԥdlԥri, şԥxsi mԥktublar, fotoşԥkillԥr, sԥs

yazıları vԥ filmlԥr kimi tarixi ԥhԥmiyyԥtli vԥ qiymԥtli sԥnԥdlԥrin toplanması, qiymԥtlԥndirilmԥsi, tԥşkili

vԥ saxlanması;

(b) göstԥricilԥrin, biblioqrafiyaların, mikrofilmlԥrin surԥtlԥrinin, toplanmış materiala digԥr sorğu

vԥsaitlԥrinin hazırlanması, rԥhbԥrlik vԥ onlardan istifadԥnin tԥmin olunması;

bölüşdürülmԥsi vԥ istifadԥsi;

(ç) muzeylԥrdԥ vԥ bԥdii qalereyalarda bԥdii, mԥdԥni, elmi topluların vԥ ya tarixi ԥhԥmiyyԥtli

ԥşyaların tԥşkili, artırılması vԥ xidmԥt edilmԥsi;

(d) muzey vԥ qalereyaların tԥsnifatlarının vԥ kataloqlarının tԥrtib edilmԥsi, rԥhbԥrlik edilmԥsi vԥ

sԥrgilԥrin tԥşkili;

(e) elmi sԥnԥdlԥrin vԥ hesabatların hazırlanması;

(ԥ) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(f) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Arxivçi

 Mühafizԥçi, bԥdii qalereya

 Mühafizԥçi, muzey

 Qeydiyyatçı menecer

 ønspektor

2622 KİTABXANAÇILAR VƏ İNFORMASİYA İLƏ ƏLAQƏDAR BİR-BİRİNƏ YAXIN

PEŞƏLƏRİN PEŞƏKAR MhTƏXƏSSİSLƏRİ

Kitabxanaçılar vԥ informasiya ilԥ ԥlaqԥdar bir-birinԥ yaxın peşԥlԥrin peşԥkar mütԥxԥssislԥri

yazılmış vԥ dԥrc edilmiş materialları toplayır, saxlayır, onların bԥrpası ilԥ mԥşğul olur vԥ sifarişlԥr üzrԥ

informasiya ilԥ tԥmin edirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) kitab, dövri vԥ digԥr çap vԥ ya audiovizual yazılmış materiallar toplusunun tԥşkili, artırılması

vԥ xidmԥt edilmԥsi;

(b) kitabların vԥ digԥr çap vԥ ya audiovizual yazılmış materialların ԥldԥ edilmԥsi üzrԥ seçmԥ vԥ

tövsiyԥlԥr;

130

(ç) kitablardan vԥ informasiya şԥbԥkԥsindԥn müvԥqqԥti istifadԥ sisteminin tԥşkili vԥ ona

rԥhbԥrlik;

(d) materialların bԥrpası, işgüzar vԥ digԥr istifadԥçilԥrin xüsusi fondlardan, kitabxana vԥ

informasiya şԥbԥkԥlԥrindԥn alınmış mԥlumatlarla tԥmin edilmԥsi;

(e) tԥdqiqatların aparılması, istifadԥçilԥrin tԥlԥbatının dԥyişmԥsinԥ müvafiq olaraq kitabxana vԥ

digԥr xidmԥtlԥrin tԥhlili vԥ dԥyişmԥsi;

(ԥ) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(f) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Biblioqraf

 Kataloqçu

 Kitabxanaçı

263-cü KİÇİK QRUP

İCTİMAİ ELMLƏR VƏ DİN SAHƏSİNDƏ PEŞƏKAR MhTƏXƏSSİSLƏR

øctimai elmlԥr vԥ din sahԥsindԥ peşԥkar mütԥxԥssislԥr fԥlsԥfԥ sahԥsi ilԥ ԥlaqԥli biliklԥrini, siyasԥt,

iqtisadiyyat, sosiologiya, antropologiya, tarix, filologiya, dil, psixologiya vԥ digԥr ictimai elm sahԥlԥrini

tԥdqiq etmԥklԥ vԥ ya tԥdqiqatlar aparmaqla konsepsiyaları, nԥzԥriyyԥlԥri vԥ istifadԥ (tԥtbiq) metodlarını

inkişaf etdirir vԥ cԥmiyyԥtdԥ insanlar vԥ ya ailԥlԥrin ehtiyaclarını qarşılamaq üçün ictimai xidmԥtlԥr

göstԥrirlԥr.

Bu vԥzifԥlԥrԥ adԥtԥn aid edilir: cari vԥ layihԥlԥnmiş iqtisadi, siyasi vԥ ya sosial problemlԥrin

hԥllini qısaca vԥ dürüst ifadԥ etmԥk, hԥllinԥ nail olmaq; keçmiş hadısԥlԥri vԥ fԥaliyyԥtlԥri tԥdqiq vԥ tԥhlil

edԥrԥk insan cinsinin mԥnşԥyini vԥ tԥkamülünü izlԥmԥk; dillԥrin mԥnşԥyini vԥ inkişafını öyrԥnmԥk,

onların tԥrcümԥ edilmԥsi vԥ izahlarının aydınlaşdırılması; insanların vԥ insan qruplarının zehni

(psixoloji, psixi) davranışlarını (hԥrԥkԥtlԥrini) öyrԥnmԥk; sosial xidmԥtlԥri tԥmin etmԥk; elmi mԥqalԥlԥr,

nԥşrlԥr vԥ mԥlumatlar hazırlamaq.

Bu kiçik qrupun peşԥlԥri aşağıdakı ibtidai qruplara daxil edilir:

2631 İqtisadçılar

2632 Sosioloqlar, antropoloqlar vԥ bunlara yaxın peşԥlԥrin peşԥkar mütԥxԥssislԥri

2633 Filosoflar, tarixçilԥr vԥ politoloqlar

2634 Psixoloqlar

2635 Sosial problemlԥr vԥ mԥslԥhԥtlԥr üzrԥ peşԥkar mütԥxԥssislԥr

2636 Din sahԥsindԥ peşԥkar mütԥxԥssislԥr

2631 İQTİSADÇILAR

øqtisadçılar milli vԥ beynԥlxalq mallar, xidmԥtlԥr vԥ

ԥmԥk bazarlarının vԥziyyԥtinin tԥyin

edilmԥsi vԥ tԥsvir olunması üçün istifadԥ olunan iqtisadi nԥzԥriyyԥlԥrin, konsepsiyaların vԥ metodların

tԥkmillԥşdirilmԥsi vԥ inkişafı üzrԥ elmi tԥdqiqat işlԥri aparır, habelԥ iqtisadi siyasԥtin aparılması,

mövcud vԥ proqnozlaşdırılan iqtisadi problemlԥrin formalaşması üçün mԥslԥhԥtlԥr verir vԥ biliklԥri

tԥtbiq edirlԥr.

131

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) istehsalın vԥ marketinqin üsulları, milli vԥ beynԥlxalq ticarԥtin meyllԥri, valyuta, maliyyԥ

siyasԥti,

ԥmԥk mԥşğulluğu, gԥlirlԥr, mԥhsuldarlıq vԥ xԥrclԥr kimi müxtԥlif iqtisadi mԥsԥlԥlԥrin

öyrԥnilmԥsi, müzakirԥsi vԥ baxılması;

(b) iqtisadi nԥzԥriyyԥlԥrdԥn, hԥmçinin müxtԥlif statistik vԥ digԥr metodikalardan istifadԥ etmԥklԥ

iqtisadi mԥlumatların toplanması, tԥhlili vԥ interpretasiyası;

fԥaliyyԥt istiqamԥtinin seçilmԥsi üzrԥ mԥslԥhԥtlԥrin verilmԥsi;

(ç) elmi sԥnԥdlԥrin vԥ hesabatların hazırlanması;

(d) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(e) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 øqtisadçı, ekonometriya

 øqtisadçı

 Mԥslԥhԥtçi, iqtisadiyyat

 Tԥhlilçi, iqtisadiyyat

2632 SOSİOLOQLAR, ANTROPOLOQLAR VƏ BUNLARA YAXIN

PEŞƏLƏRİN PEŞƏKAR MhTƏXƏSSİSLƏRİ

Sosioloqlar, antropoloqlar vԥ bunlara yaxın peşԥlԥrin peşԥkar mütԥxԥssislԥri cԥmiyyԥtin sosial

strukturunu vԥ bԥşԥriyyԥtin

ԥmԥlԥ gԥlmԥsini vԥ tԥkamülünü,

ԥtraf mühitin vԥ insan fԥaliyyԥtinin

şԥraitlԥri arasındakı qarşılıqlı asılılığı tԥdqiq vԥ tԥsvir edir, habelԥ alınmış biliklԥrin siyasi qԥrarların

ԥsasını tԥşkil etmԥsini mümkün edir.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) insan cԥmiyyԥtinin

ԥmԥlԥ gԥlmԥsi, strukturu, sosial özüllԥri, tԥşkilatları vԥ qarşılıqlı

münasibԥtlԥri üzrԥ tԥdqiqatların aparılması;

(b) mԥdԥniyyԥt vԥ sosial institutların dԥyişԥn xarakteristikasının öyrԥnilmԥsi yolu ilԥ bԥşԥriyyԥtin

ԥmԥlԥ gԥlmԥsinin vԥ tԥkamülünün izlԥnmԥsi;

material qalıqlarının öyrԥnilmԥsi yolu ilԥ bԥşԥriyyԥtin inkişafının izlԥnmԥsi;

(ç) zonaların vԥ regionların fiziki vԥ iqlim aspektlԥrinin öyrԥnilmԥsi, bu amillԥrin iqtisadi, sosial

vԥ mԥdԥni fԥaliyyԥtlԥ ԥlaqԥlԥrinin müԥyyԥn edilmԥsi;

(d) ԥhali qrupları vԥ regionlar üçün elԥcԥ dԥ bazarın inkişafı üçün iqtisadi vԥ sosial siyasԥtin

formalaşdırılmasında alınmış nԥticԥlԥrin praktiki tԥtbiqi üzrԥ mԥslԥhԥtlԥrin verilmԥsi;

(e) elmi sԥnԥdlԥrin vԥ hesabatların hazırlanması;

(ԥ) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(f) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Antropoloq

 Arxeoloq

 Etnoloq

132

 Coğrafiyaçı

 Sosioloq

2633 FİLOSOFLAR, TARİXÇİLƏR VƏ POLİTOLOQLAR

Filosoflar, tarixçilԥr vԥ politoloqlar öz işlԥrindԥ metafizika vԥ etika sahԥsindԥki dԥlillԥrԥ

ԥsaslanırlar. Onlar, sosial vԥ iqtisadi strukturların, mԥdԥni vԥ siyasi institutların vԥ hԥrԥkatların inkişafı

da daxil olmaqla keçmiş hadisԥlԥr vԥ fԥaliyyԥt üzrԥ elmi tԥdqiqat işlԥri aparır, alınmış biliklԥrin siyasi,

diplomatik vԥ buna bԥnzԥr qԥrarların ԥsasını tԥşkil etmԥsini mümkün edir.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) cԥmiyyԥtin, insan fԥaliyyԥtinin, tԥcrübԥnin vԥ mövcudluğun daha ümumi sԥbԥblԥrinin,

prinsiplԥrinin vԥ anlayışlarının mühakimԥsi yolu ilԥ tԥdqiqatlar, hԥmçinin fԥlsԥfi konsepsiyaların vԥ

nԥzԥriyyԥlԥrin interpretasiyası vԥ inkişafı;

(b) keçmiş hadisԥlԥrin original vԥ müasir yazısı kimi ilkin mԥnbԥlԥrin, arxeoloji vԥ antropoloji

tapıntılar kimi tԥkrar mԥnbԥlԥrin müzakirԥsi vԥ müqayisԥsi;

ԥldԥ edilmԥsi, onun

ԥslinin yoxlanılması, müԥyyԥn dövrün,

ölkԥnin, regionun vԥ ya müԥyyԥn tarixi aspektin, mԥsԥlԥn, iqtisadi, sosial vԥ ya siyasi aspektlԥrin tԥdqiq

edilmԥsi vԥ tԥsviri;

(ç) siyasi fԥlsԥfԥ, siyasi sistemlԥrin, institutların vԥ hԥyat tԥrzinin keçmiş vԥ indiki nԥzԥriyyԥsi vԥ

praktikası kimi sahԥlԥrdԥ tԥdqiqatların aparılması;

(d) müasir siyasi institutların öyrԥnilmԥsi vԥ bunlar üzrԥ müxtԥlif mԥnbԥlԥrdԥn, hökumԥtdԥn vԥ

siyasi partiyalardan, rԥsmi şԥxslԥrlԥ, habelԥ digԥr maraqlı şԥxslԥrlԥ aparılan söhbԥtlԥr dԥ daxil olmaqla,

mԥlumatların toplanması;

(e) tapıntıların vԥ nԥticԥlԥrin dԥrc olunması vԥ ya dövlԥt siyasi partiyaları vԥ ya digԥr tԥşkilatlar,

elԥcԥ dԥ maraqlı şԥxslԥr tԥrԥfindԥn istifadԥ olunması üçün verilmԥsi;

(ԥ) elmi sԥnԥdlԥrin vԥ hesabatların hazırlanması;

(f) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(g) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Tarixçi

 Filosof

 Politoloq

 Geneologiya üzrԥ mütԥxԥssis

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Tԥhlilçi, siyasԥt - 2422

2634 PSİXOLOQLAR

Psixoloqlar elmi tԥdqiqat işlԥri aparır, psixi proseslԥri vԥ adamların davranışlarını, ayrı-ayrı

şԥxsiyyԥtlԥrin vԥ qrupların sosial, tԥhsil, peşԥ proseslԥrinin tԥnzimlԥnmԥsini aparır vԥ şԥxsiyyԥtin

inkişafı üçün mԥslԥhԥtlԥr verir vԥ bu biliklԥri tԥtbiq edirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

133

(a) intellekt, qabiliyyԥt, meyllik, zԥnginlik vԥ s. bu kimi psixi, fiziki vԥ digԥr xarakteristikaların

tԥyin edilmԥsi üçün testlԥrin planlaşdırılması vԥ aparılması, mԥslԥhԥtlԥrin nԥticԥlԥrinin interpretasiyası

vԥ qiymԥtlԥndirilmԥsi;

(b) şԥxsiyyԥtin tԥfԥkkürünԥ vԥ davranışına irsiliyin, sosial, peşԥ vԥ digԥr amillԥrin tԥsirinin

tԥhlili;

xidmԥtlԥrin göstԥrilmԥsi;

(ç) ailԥ üzvlԥri, tԥdris müԥssisԥlԥrinin rԥhbԥrlԥri, işԥgötürԥnlԥ lazımi ԥlaqԥlԥrin saxlanması vԥ

problemlԥrin mümkün hԥllinԥ vԥ nizamlanmasına dair tövsiyԥlԥr;

(d) diaqnozlarda vԥ müalicԥdԥ psixoloji amillԥrin öyrԥnilmԥsi vԥ psixi xԥstԥliklԥrin, habelԥ

emosional vԥ şԥxsiyyԥt pozulmalarının xԥbԥrdarlıq edilmԥsi, bir-birinԥ yaxın peşԥlԥrin şԥxslԥri ilԥ bu

mԥsԥlԥlԥr üzrԥ mԥslԥhԥtlԥşmԥlԥr;

(e) elmi sԥnԥdlԥrin vԥ hesabatların hazırlanması;

(ԥ) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(f) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Psixoloq, klinika

 Psixoloq, pedaqogika

 Psixoterapevt

 ødman psixoloqu

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Psixiatr - 2212

2635 SOSİAL PROBLEMLƏR VƏ MƏSLƏHƏTLƏR hZRƏ PEŞƏKAR

MhTƏXƏSSİSLƏR

Sosial problemlԥr vԥ mԥslԥhԥtlԥr üzrԥ peşԥkar mütԥxԥssislԥr insanlara, ailԥlԥrԥ, qruplara,

cԥmiyyԥt vԥ tԥşkilatlara ictimai vԥ şԥxsi çԥtinliklԥri sahԥsindԥ mԥslԥhԥtlԥr verir vԥ yol göstԥrirlԥr

(istiqamԥt verir, rԥhbԥrlik edirlԥr). Onlar ehtiyacı olanlara bacarıqlarının artırılmasında vԥ ehtiyatlardan

istifadԥdԥ kömԥklik göstԥrir vԥ işsizliyin, kasıbçılığın ԥlilliyin, meylliklԥrin, cinayԥt vԥ qanun pozuntusu

xarakterli hԥrԥkԥtlԥrin, ailԥvi vԥ digԥr halların nԥticԥsi olan problemlԥrԥ cavab vermԥyԥ ehtiyac duyulan

xidmԥtlԥri tԥmin edirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) ehtiyacı olanların vԥziyyԥtlԥrini vԥ problemlԥrini qiymԥtlԥndirmԥk vԥ tԥlԥb olunan xidmԥtlԥrin

növlԥrini (tiplԥrini) müԥyyԥnlԥşdirmԥk üçün onlarla fԥrdi, ailԥlԥrdԥ vԥ qruplarda müsahibԥlԥr aparmaq;

(b) ehtiyacı olanların vԥziyyԥtini tԥhlil etmԥk vԥ problemlԥrin hԥlli üçün alternativ yanaşmaları

tԥqdim etmԥk;

toplamaq;

(ç) mԥslԥhԥtlԥşmԥlԥr, terapiyalar vԥ vasitԥçilik xidmԥtlԥrini tԥmin etmԥk, sosial vԥ şԥxsi

problemlԥrini hԥll etmԥk üçün biliklԥrini inkişaf etdirmԥk mԥqsԥdilԥ qrup sessiyalarına rԥhbԥrlik etmԥk;

(d) ehtiyacı olanlar üçün yardım proqramları hazırlayır, hԥyata keçirir, kritik vԥziyyԥtlԥrdԥ maddi

134

yardım, hüquqi yardım, yaşayış, tibbi vԥ digԥr xidmԥtlԥri tԥmin edԥn tԥşkilatların müdaxilԥ etmԥsini

tԥmin edir;

(e) uşaqları vԥ başqa tԥhlükԥdԥ olan şԥxslԥri qorumaq üçün sui-istifadԥ vԥ ya etinasızlıq hallarını

araşdırmaq;

(ԥ) qanunu pozanlarla hökm zamanı vԥ hökmdԥn sonra işlԥmԥk, cԥmiyyԥtԥ inteqrasiyalarını vԥ

münasibԥtlԥrini dԥyişmԥkdԥ, daha sonra pozuntulara yol vermԥmԥlԥri üçün davranışlarında onlara

kömԥklik göstԥrmԥk;

(f) qanun pozanların hansı şԥraitdԥ hԥbsdԥ saxlanılması, hԥbsxanadan buraxılması vԥ digԥr

alternativ islahedici tԥdbirlԥrin müԥyyԥnlԥşdirilmԥsi üçün hԥbsxana rԥhbԥrlԥrinԥ, sınaq müddԥti vԥ şԥrti

azad etmԥ müşahidԥsi üzrԥ mԥslԥhԥtlԥr vermԥk;

(g) cԥmiyyԥtdԥ ehtiyacı olan insanlar üçün vԥkil (hüquq müdafiԥçisi) kimi fԥaliyyԥtlԥri yerinԥ

yetirmԥk vԥ onlara tԥsir göstԥrԥn problemlԥrin hԥlli üçün birlԥşmԥk;

(ğ) cԥmiyyԥtin ehtiyaclarının ödԥnilmԥsi üçün profilaktiki

(qabaqlayıcı) vԥ müdaxilԥ

proqramlarını inkişaf etdirmԥk;

(h) maariflԥndirici tԥşkilatlar, sԥhiyyԥ tԥchizatçıları vԥ başqa sosial xidmԥt agentliklԥri ilԥ ehtiyacı

olanlarla bağlı onların tam vԥziyyԥtlԥri vԥ irԥlilԥyişlԥri ilԥ qarşılıqlı ԥlaqԥlԥrin vԥ mԥlumatların tԥmin

olunması üçün ԥlaqԥlԥr saxlamaq.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Mԥslԥhԥtçi/ vԥrdişlԥr üzrԥ

 Mԥslԥhԥtçi/ ağır itki zamanı

 Mԥslԥhԥtçi/ uşaqlar vԥ cavanlar üçün

 Mԥslԥhԥtçi/ ailԥ

 Mԥslԥhԥtçi/ evlilik

 Probasiya xidmԥtinin ԥmԥkdaşı

 Sosial işçi

 Tԥşkilatçı, ictimai tԥminat/qadın

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Sosial işçi, ailԥ - 3412

2636 DİN SAHƏSİNDƏ PEŞƏKAR MhTƏXƏSSİSLƏR

Din sahԥsindԥ peşԥkar mütԥxԥssislԥr dini

ԥnԥnԥlԥrin, dini praktikanın vԥ ehkamların

mühafizԥçilԥri kimi çıxış edir, günahı azaldan, xilasedici nԥticԥlԥr ԥldԥ etmԥk üçün xüsusi mԥrasimlԥrԥ

rԥhbԥrlik edir, habelԥ allahlara vԥ ya tԥk Allaha qurban kԥsirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) dini ԥnԥnԥlԥrin, dini praktikanın vԥ ehkamların saxlanması;

(b) dini xidmԥtlԥrin, adԥtlԥrin vԥ mԥrasimlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

inzibati vԥ ictimai vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(ç) etiqad edilԥn dinԥ müvafiq dini vԥ mԥnԥvi rԥhbԥrliyin hԥyata keçirilmԥsi;

(d) dini nԥsihԥtlԥrin hazırlanması vԥ tԥbliğ edilmԥsi;

(e) dini işlԥrin vԥ hesabatların yaradılması;

135

(ԥ) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(f) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:



Axund



ømam



Molla (kişi), peşԥkar



Molla (qadın), peşԥkar



Bonza



Dini tԥriqԥtin başçısı



Rahib, peşԥkar



Rahibԥ, peşԥkar



Keşiş



Ravvin

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:



Rahib, kömԥkçi heyԥt - 3413



Sԥdr (tԥsԥrrüfat işlԥri ilԥ mԥşğul olan işçi) - 3413



Azan deyԥn - 3413



Ölü yuyan - 3413



Ölü yuyan kömԥkçisi - 3413



Rahibԥ, kömԥkçi heyԥt - 3413



Keşiş, dini rütbԥsi olmayan - 3413

264-cü KİÇİK QRUP

YAZIÇILAR, JURNALİSTLƏR VƏ DİLÇİLƏR

Yazıçılar, jurnalistlԥr vԥ dilçilԥr adԥtԥn ԥdԥbi sahԥdԥ fԥaliyyԥt göstԥrir,

yaradır vԥ izahlarını

verirlԥr, kütlԥvi informasiya vasitԥlԥrindԥ xԥbԥrlԥri vԥ ictimai mԥlumatları tԥqdim edirlԥr vԥ bir dildԥn

başqa bir dilԥ tԥrcümԥ edir vԥ yaxud izahlar verirlԥr.

Bu vԥzifԥlԥrԥ adԥtԥn aid edilir: ԥdԥbi işlԥri yazmaq; incԥsԥnԥt, ԥdԥbi vԥ digԥr oxşar sahԥlԥrdԥ

nailiyyԥtlԥri qiymԥtlԥndirmԥk; cari işlԥr haqqında informasiyanı toplamaq vԥ onların haqqında yazmaq;

qԥzetlԥrdԥn, televiziyadan, radiodan vԥ başqa mediadan xԥbԥrlԥri vԥ ictimaiyyԥtlԥ ԥlaqԥni tԥdqiq etmԥk,

araşdırmaq, tԥsvir etmԥk vԥ xԥbԥr vermԥk; yazılan materialları bir dildԥn başqa bir dilԥ tԥrcümԥ etmԥk;

eyni zamanda bir dildԥn başqa bir dilԥ tԥrcümԥ.

Bu kiçik qrupun peşԥlԥri aşağıdakı ibtidai qruplara daxil edilir:

2641 Yazıçılar

2642 Jurnalistlԥr

2643 Yazılı vԥ şifahi tԥrcümԥçilԥr

136

2641 YAZIÇILAR

Müԥllif vԥ onlarla ԥlaqԥli yazıçılar nԥşr vԥ tԥqdimatlar üçün kitabları, ssenarilԥri, pyeslԥri, nitqlԥri,

tԥlimatları, qeyri-jurnalist mԥqalԥlԥri

(qԥzetlԥr, jurnallar vԥ başqa dövri nԥşrlԥr üçün materialları

çıxmaqla) vԥ digԥr materialları planlaşdırır, tԥdqiq edir vԥ yazırlar.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) nԥşr vԥ ya tԥqdimat üçün romanlar, pyeslԥr, ssenarilԥr, poeziya vԥ başqa materiallar

fikirlԥşmԥk, yazmaq vԥ redaktԥ etmԥk;

(b) faktik mԥzmunu qurmaq vԥ başqa zԥruri informasiyanı ԥldԥ etmԥk üçün tԥdqiqatı aparmaq

(vԥ ya rԥhbԥrlik);

proqramlar hazırlamaq;

(ç) qeydlԥr vԥ şԥkillԥr kimi spesifik materialları tԥhlil etmԥk, proqram tԥminatlarının, elektrik,

mexaniki vԥ digԥr tԥchizat avadanlıqlarının qurulması, istifadԥ olunması vԥ xidmԥt olunması üçün dԥqiq

vԥ qısaca izah edilmԥsi ilԥ tԥlimatların, istifadԥ qaydalarının vԥ digԥr sԥnԥdlԥrin yazılması;

(d) kitabçaları, mԥlumat kitablarını, mԥcmuԥlԥr vԥ oxşar texniki nԥşrlԥri yazmaq;

(e) nԥşr üçün materialı seçmԥk, stili, qrammatikanı vԥ mԥzmunun dԥqiqliyini yoxlamaq, çapdan

ԥvvԥl istԥnilԥn zԥruri yenidԥn baxılmaları vԥ surԥtlԥrinin yoxlanılmasını tԥşkil etmԥk.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Yazıçı

 Müԥllif

 Oçerk yazan

 ønteraktiv media yazıçıları

 Novellaçı

 Dramaturq

 Şair

 Ssenarist

Digԥr ibtidai qrupalara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Reklam üzrԥ mütԥxԥssis - 2431

 Mütԥxԥssis, mԥtbuatla ԥlaqԥlԥr - 2432

 Jurnalist - 2642

 Redaktor, qԥzet - 2642

2642 JURNALİSTLƏR

Jurnalistlԥr tԥdqiqatlar, araşdırmalar aparmaqla yanaşı qԥzet, televiziya, radio vԥ başqa media

vasitԥlԥri vasitԥsilԥ xԥbԥrlԥr vԥ ictimaiyyԥtlԥ ԥlaqԥli mԥlumatlar verirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) ictimai tԥdbirlԥrԥ baş çԥkmԥklԥ, hesabatlar axtarmaqla, yazılmış mԥqalԥlԥri nԥzԥrdԥn

keçirmԥklԥ, sԥhnԥ vԥ film nümayişlԥrindԥ olmaqla, müsahibԥ, araşdırmalar vԥ müşahidԥ vasitԥsilԥ yerli,

milli vԥ beynԥlxalq mԥlumatları toplamaq;

(b) radio, televiziya, internet saytları, qԥzet vԥ digԥr dövri nԥşrlԥr üçün xԥbԥrlԥr vԥ carı ictimai

137

hadisԥlԥr haqqında mԥqalԥlԥr (materiallar) yazmaq, mԥlumatlar vԥ şԥrhlԥr vermԥk;

(ç) radio, televiziya vԥ ya beynԥlxalq veriliş mediaları üçün qeydԥ alınan fԥrdi müsahibԥlԥr daxil

olmaqla, siyasԥtçilԥrdԥn vԥ başqa ictimai xadimlԥrdԥn mԥtbuat konfranslarında vԥ digԥr tԥdbirlԥrdԥ

müsahibԥlԥr götürmԥk;

(d) tibb, elm vԥ texnika kimi xüsusi sahԥlԥrdԥ hadisԥlԥri tԥdqiq etmԥk vԥ mԥlumat vermԥk;

(e) cari mövzularda mԥqalԥlԥr vԥ şԥrhlԥr yazmaq, ictimai maraqları stimullaşdırmaq, nԥşrlԥrdԥ vԥ

radio kanallarında nöqteyi-nԥzԥrlԥri ifadԥ etmԥk;

(ԥ)

ԥdԥbi, musiqi vԥ başqa bԥdii işlԥrԥ dair qԥzet, televiziya, radio vԥ başqa mediada tԥnqidi

icmallar yazmaq;

(f) nԥşr üçün materialı seçmԥk, mԥzmununu, stilini, qrammatikasını, dԥqiqliyini vԥ qanuniliyini

yoxlamaq vԥ istԥnilԥn zԥruri yenidԥn baxmaları tԥşkil etmԥk;

(g) çapa qԥdԥr son çap sürԥtlԥrini yoxlayarkԥn nԥşriyyatla (nԥşriyyat işçilԥri ilԥ, istehsalçılarla)

ԥlaqԥ saxlamaq;

(ğ) mԥtbuat, radio, televiziya vԥ başqa kütlԥvi informasiya vasitԥlԥri üçün biznes, reklam vԥ ya

başqa tԥşkilatlar haqqında ictimai materiallar toplamaq, seçmԥk vԥ hazırlamaq.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Jurnalist

 Redaktor

 Redaktor, qԥzet

 Jurnalist, kütlԥvi informasiya vasitԥlԥri

 Şԥrhçi, idman

 Redaktor komԥkçisi, qԥzet

Digԥr ibtidai qrupalara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Mütԥxԥssis, ictimaiyyԥtlԥ ԥlaqԥlԥr - 2432

 Müԥllif - 2641

 Redaktor, kitablar - 2642

 Fotoqraf, mԥtbuat - 3431

2643 YAZILI VƏ ŞİFAHİ TƏRCÜMƏÇİLƏR

Yazılı vԥ şifahi tԥrcümԥçilԥr dilin ԥmԥlԥ gԥlmԥsini, inkişafını vԥ strukturunu öyrԥnir, habelԥ bir

dildԥn başqa dilԥ yazılı vԥ şifahi tԥrcümԥlԥr edirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) keçmiş dil

ԥsasları vԥ müasir dil qrupları arasındakı

ԥlaqԥlԥrin öyrԥnilmԥsi, sözlԥrin,

qrammatik vԥ dil formalarının ԥmԥlԥ gԥlmԥsinin vԥ tԥkamülünün araşdırılması, alınmış nԥticԥlԥrin

tԥqdim edilmԥsi;

(b) dil tԥsnifatları, qrammatika, lüğԥt sistemlԥrinin vԥ bunlara bԥnzԥr materialların müzakirԥsi vԥ

hazırlanması;

vԥ elmi işlԥrin tԥrcümԥsinin düzgünlüyünün, habelԥ

ԥdԥbi

ԥsԥrlԥrin frazeologiyasının,

terminologiyasının vԥ üslubunun düzgün verilmԥsinin tԥmin olunması;

138

(ç) tԥrcümԥlԥrin mԥhsuldarlığını vԥ keyfiyyԥtini tԥkmillԥşdirmԥk mԥqsԥdilԥ EHM-dԥ istifadԥ

üçün metodların vԥ digԥr sԥnԥdlԥrin inkişaf etdirilmԥsi;

(d) bir dildԥn başqa dilԥ, xüsusilԥ müşavirԥlԥrdԥ, iclaslarda vԥ bunlara bԥnzԥr tԥdbirlԥrdԥ şifahi

tԥrcümԥ, originalın mԥnasının vԥ üslubunun düzgün verilmԥsinin tԥmin edilmԥsi;

(e) elmi sԥnԥdlԥrin vԥ hesabatların hazırlanması;

(ԥ) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(f) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Tԥrcümԥçi <yazılı>

 Tԥrcümԥçi <şifahi>

 Leksikoqraf

 Filoloq

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Redaktor - 2642

 Müԥllif - 2641

 Jurnalıist - 2642

265-ci KİÇİK QRUP

İNCƏSƏNƏT XADİMLƏRİ

øncԥsԥnԥt xadimlԥri ԥdԥbiyyat, dram, musiqi vԥ digԥr incԥsԥnԥt ԥsԥrlԥrini yazıb - yaradır vԥ ifa

edirlԥr.

Yerinԥ yetirilԥn vԥzifԥlԥrԥ adԥtԥn daxil edilir: ԥdԥbiyyat işi; ԥdԥbi vԥ digԥr incԥsԥnԥt ԥsԥrlԥrinin

layiqincԥ qiymԥtlԥndirilmԥsi; cari hadisԥlԥr haqqında informasiyanın toplanması vԥ onların tԥsviri;

heykԥllԥrin, şԥkillԥrin, qravyuraların vԥ ya karikaturaların yaradılması; şԥkillԥrin bԥrpa edilmԥsi;

musiqilԥrin yaradılması; oyunlar, dram ԥsԥrlԥrindԥ rollar, habelԥ rejissorluq. Vԥzifԥlԥrԥ digԥr işçilԥrԥ

rԥhbԥrlik dԥ daxil edilԥ bilԥr.

Bu kiçik qrupun peşԥlԥri aşağıdakı ibtidai qruplara daxil edilir:

2651 Tԥsviri incԥsԥnԥt ustaları

2652 Bԥstԥkarlar, musiqiçilԥr vԥ müğԥnnilԥr

2653 Xoreoqraflar vԥ rԥqqaslar

2654 Kino, teatr rejissorları vԥ bunlara yaxın incԥsԥnԥt xadimlԥri

2655 Aktyorlar

2656 Radio, televiziya diktorları vԥ sair diktorlar

2659 Digԥr ibtidai qruplara daxil olmayan incԥsԥnԥt xadimlԥri

2651 TƏSVİRİ İNCƏSƏNƏT USTALARI

Tԥsviri incԥsԥnԥt ustaları başqa texniki vasitԥlԥrindԥn istifadԥ etmԥklԥ vԥ ya hԥkk elԥmԥklԥ,

oymaqla heykԥltԥraşlıq, rԥssamlıq, rԥngsazlıq vԥ multiplikasiya filmlԥri kimi incԥsԥnԥt işlԥri yaradır vԥ

139

hԥyata keçirirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) şԥkillԥr, naxışlar, rԥsmlԥr vԥ heykԥllԥr üçün ideyaları, layihԥlԥri vԥ stillԥri düşünmԥk vԥ

inkişaf etdirmԥk;

(b) seçilԥn predmetԥ müvafiq olaraq obyektlԥri uyğunlaşdırmaq, modellԥri yerlԥşdirmԥk,

mԥnzԥrԥlԥri vԥ başqa vizual formaları seçmԥk;

(ç) ağac, daş, gil, metal, buz vԥ ya kağız kimi materialları kԥsmԥklԥ, oymaqla, formalaşdırmaqla

vԥ birlԥşdirmԥklԥ ilkin, hazır vԥ 3 ölçülü abstrak formaları yaratmaq;

(d) karandaş, qԥlԥm, mürԥkkԥb, tԥbaşir, yağlı boya, su rԥnglԥri vԥ başqa texniki vasitԥlԥrlԥ ilkin

vԥ abstrakt şԥkil vԥ rԥsm formalarının yaradılması;

(e) metalda, ağacda

(odunda) vԥ ya başqa materiallarda şԥkillԥri yaratmaq vԥ hԥkk etmԥk

(oymaq);

(ԥ) şԥxslԥri vԥ hadisԥlԥri tԥsvir etmԥk, karikaturada multiplikasiyaları yaratmaq;

(f) zԥdԥlԥnԥn, çirklԥnԥn vԥ pozulmuş şԥkil vԥ digԥr incԥsԥnԥt nümunԥlԥrini bԥrpa etmԥk.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Karikaturaçı

 Rԥssam, kommersiya

 Bԥrpaçı, şԥkillԥr

 Heykԥltԥraş

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Dizayner, sԥnaye mԥhsulları - 2163

 Rԥssam-dekorator, kino - 2166

 Rԥsm müԥllimlԥri (fԥrdi tԥhsil)

2652 BƏSTƏKARLAR, MUSİQİÇİLƏR VƏ MhĞƏNNİLƏR

Bԥstԥkarlar, musiqiçilԥr vԥ müğԥnnilԥr musiqi ԥsԥrlԥrini yaradır vԥ ya uyğunlaşdırır, habelԥ bu

ԥsԥrlԥrin ifa edilmԥsindԥ dirijorluq edir vԥ ya iştirak edirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) musiqi ԥsԥrlԥrinin düşünülmԥsi vԥ yaradılması;

(b) müԥyyԥn qrup alԥtlԥr vԥ ya mԥqsԥdlԥr üçün musiqilԥrin uyğunlaşdırılması vԥ ya

bԥstԥlԥnmԥsi;

(ç) bir vԥ ya daha çox musiqi alԥtlԥrindԥ solist vԥ ya orkestrin üzvü kimi çalmaq;

(d) solist vԥ ya vokal kollektivinin üzvü kimi oxumaq;

(e) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(ԥ) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Bԥstԥkar, musiqi

140

 Dirijor, orkestr

 Dirijor, vokal kollektivi

 Musiqiçi, gecԥ klubu

 Müğԥnni, gecԥ klubu

 Orkestrat

 Müğԥnni, bariton

 Musiqiçi, küçԥ

 Müğԥnni, küçԥ

2653 XOREOQRAFLAR VƏ RƏQQASLAR

Xoreoqraflar vԥ rԥqqaslar rԥqslԥri fikirlԥşir, yaradır vԥ ya ifa edirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) sujetin, mԥtnin, ideyanın vԥ ruh yüksԥkliyinin müԥyyԥn olunmuş rԥqs hԥrԥkԥtlԥri vԥ jestlԥri

ilԥ ötürülԥn rԥqslԥrin fikirlԥşilmԥsi vԥ yaradılması;

(b) solist, partnyor vԥ ya rԥqs kollektivinin üzvü kimi rԥqslԥrin ifa edilmԥsi;

(ç) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Xoreoqraf

 Rԥqqas, balet

 Rԥqqas, bal rԥqs zalı

 Rԥqqas, küçԥ

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Rԥqs müԥllimlԥri (fԥrdi tԥhsil) - 2355

2654 KİNO, TEATR REJİSSORLARI VƏ BUNLARA YAXIN

İNCƏSƏNƏT XADİMLƏRİ

Kino, teatr rejissorları vԥ bunlara yaxın incԥsԥnԥt xadimlԥri çԥkilişlԥrdԥ, tele vԥ radio

tamaşalarında vԥ ya sԥhnԥ tamaşalarında rolları qurur vԥ ya onlara rԥhbԥrlik edirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) yazıçıların seçilmԥsi, artistik yanaşmanın öyrԥdilmԥsi vԥ aktyorların tԥlimatlandırılması;

(b) aktyorların bԥdii ifadԥçiliyini tԥyin etmԥk mԥqsԥdilԥ ssenarilԥrin öyrԥnilmԥsi, aktyorlara

oyun metodlarının izah edilmԥsi, habelԥ sԥhnԥdԥ, televiziyada, radioda vԥ ya çԥkilişlԥrdԥ aktyorların

seçilmԥsi, kostyumlara, tamaşaya, sԥs vԥ işıq effektlԥrinԥ dair sonuncu qԥrarın qԥbul edilmԥsi dԥ daxil

olmaqla dram tamaşalarının bütün aspektlԥrinԥ rԥhbԥrlik;

(ç) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

141

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Redaktor-montajçı

 Rejissor, kino

 Rejissor, fotoçԥkiliş

 Rejissor, quruluşçu

 Texniki rejissor

 Rejissor, radio

 Rejissor, televiziya

 Rejissor, teatr

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Texnik, sԥs/studiya (radio) - 3521

 Operator, yazan avadanlıq/sԥs - 3521

 Texnik, sԥs/televiziya - 3521

 Rejissor assistenti - 3435

2655 AKTYORLAR

Akyorlar filmlԥrdԥ, televiziyalarda, radio vԥ teatr sԥhnԥlԥrindԥ müxtԥlif rolları oynayırlar.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) replika vԥ sözlԥri (sԥtirlԥri, cümlԥlԥri) öyrԥnmԥk, sԥhnԥdԥ, reklamda, televiziyada, radio vԥ ya

kinofilmlԥrdԥ müԥyyԥn rolları oynamaq;

(b) dramaturq vԥ ya müԥllif tԥrԥfindԥn yaradılan xarakterlԥri qԥbul etmԥk, öyrԥnmԥk vԥ

auditoriyaya bunu çatdırmaq;

(ç) dinlԥmԥlԥrdԥ vԥ rol üçün yoxlama çağrışlarında iştirak etmԥk;

(d) istehsalat direktorlarının göstԥrişlԥri vԥ rԥhbԥrliyi altında, mԥşqlԥrdԥ tamaşalara hazırlaşmaq;

(e) ssenarilԥri oxumaq vԥ müԥyyԥn hissԥlԥri, mövzuları vԥ xarakterlԥri başa düşmԥk üçün

araşdırmalar (tԥdqiqatlar) aparmaq;

(ԥ) film, televiziya, radio vԥ sԥhnԥ mԥşqlԥrindԥ hazırlaşdıqları kimi rolları vԥ hissԥlԥri oynamaq.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Aktyor

 Aktyor, pantomim

 Hekayԥçi

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Əlaqԥlԥndirici, ustalıq - 3435

 Statist, teatr - 3435

142

2656 RADİO, TELEVİZİYA DİKTORLARI VƏ SAİR DİKTORLAR

Radio, televiziya diktorları vԥ sair diktorlar xԥbԥrlԥrin toplusunu oxuyur, müsahibԥ aparır, başqa

elanları verir vԥ ya teatrlarda vԥ digԥr yerlԥrdԥ radio, televiziya üzrԥ tԥqdim edir.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) radio vԥ ya televiziyada xԥbԥrlԥr toplusunun vԥ digԥr elanların oxunması;

(b) çıxış edԥn artistlԥrin vԥ müsahibԥ verԥn şԥxslԥrin tԥqdim edilmԥsi, radio,

televiziyada,

teatrlarda, gecԥ klublarında vԥ digԥr yerlԥrdԥ elanlar vermԥk;

(ç) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(d) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Diktor, radio

 Diktor, televiziya

 Son xԥbԥrlԥrin diktoru

 ødman şԥrhçisi

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Jurnalist - 2642

2659 DİGƏR İBTİDAİ QRUPLARA DAXİL OLMAYAN

İNCƏSƏNƏT XADİMLƏRİ

Bu ibtidai qrup 265-ci kiçik qrupun digԥr ibtidai qruplarına daxil olmayan bütün incԥsԥnԥt

xadimlԥrini ԥhatԥ edir. Misal üçün, bu ibtidai qrupa klounlar, sehrbazlar, akrobatlar vԥ digԥr incԥsԥnԥt

xadimlԥri aid edilir.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) ԥylԥncԥli oyunları yerinԥ yetirmԥk vԥ mԥzԥli hekayԥlԥri danışmaq;

(b) illüziyanın hiylԥlԥrini, ԥlin cԥldliyini vԥ hipnozları yerinԥ yetirmԥk;

(ç) heyvanlarla mԥşqlԥr etmԥk vԥ nömrԥlԥr göstԥrmԥk.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Akrobat

 Artist, kԥndirbaz

 Kloun

 Gipnozçu

 øllüzionist

 Kuklaoynadan

 Artist-satirik

143

3-cü ƏSAS QRUP

MhTƏXƏSSİSLƏR VƏ KÖMƏKÇİ HEYƏT

Mütԥxԥssislԥr vԥ kömԥkçi heyԥt ԥsas etibarilԥ elmi, sosial, dövlԥt, kommersiya vԥ ya bԥdii

konsepsiyaların, prinsiplԥrin işlԥnib hazırlanması vԥ tԥtbiq edilmԥsi ilԥ ԥlaqԥdar texniki vԥ tԥrkibcԥ buna

yaxın vԥzifԥlԥri yerinԥ yetirir, hԥm dԥ müԥyyԥn tԥhsil sԥviyyԥsinԥ müvafiq olaraq tԥdrislԥ mԥşğul

olurlar. Bu ԥsas qrupun peşԥlԥri MBST-nın üçüncü tԥsnifat sԥviyyԥsinԥ müvafiq ixtisasları tԥlԥb edir.

Mütԥxԥssislԥr vԥ kömԥkçi heyԥt tԥrԥfindԥn yerinԥ yetirilԥn vԥzifԥlԥrԥ adԥtԥn daxil edilir: tԥbiԥt,

tibb, kԥnd tԥsԥrrüfatı vԥ ictimai elmlԥr, elԥcԥ dԥ mühԥndis texnologiyası vԥ humanitar elmlԥr sahԥsindԥ

konsepsiyaların vԥ metodların işlԥnib hazırlanması vԥ tԥtbiq edilmԥsi ilԥ ԥlaqԥdar texniki işlԥrin yerinԥ

yetirilmԥsi; ibtidai vԥ mԥktԥbԥqԥdԥr sԥviyyԥlԥrdԥ uşaqların tԥhsili; ԥlillԥrin tԥhsili; ticarԥt, maliyyԥ,

inzibatçılıq etmԥ, o cümlԥdԥn dövlԥt, bԥzi dövlԥt qanunları vԥ qԥrarlarının tԥtbiqini tԥmin edԥn sosial

sahԥdԥ incԥsԥnԥt vԥ idmanla ԥlaqԥdar müxtԥlif texniki fԥaliyԥtin hԥyata keçirilmԥsi; dini fԥaliyyԥtlԥ

ԥlaqԥdar bԥzi funksiyaların hԥyata keçirilmԥsi, elԥcԥ dԥ digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ԥsas qrupun peşԥlԥri aşağıdakı yarımqruplara daxil edilir:

31 Texniki elmlԥr sahԥsindԥ kömԥkçi heyԥt

32 Sԥhiyyԥ sahԥsindԥ kömԥkçi heyԥt

33 Kommersiya vԥ idarԥ etmԥ sahԥsindԥ peşԥkarlar

34 Hüquq, sosial problemlԥr, din vԥ oxşar sahԥlԥrin kömԥkçi heyԥti

35 İnformasiya vԥ kommunikasiya texnologiyaları sahԥsindԥ texniki heyԥt

31-ci YARIMQRUP

TEXNİKİ ELMLƏR SAHƏSİNDƏ KÖMƏKÇİ HEYƏT

Texniki elmlԥr sahԥsindԥ mütԥxԥssislԥr kompüter vԥ sair texniki vasitԥlԥr sahԥsindԥ

konsepsiyaların vԥ istismar metodlarının işlԥnib hazırlanması vԥ tԥtbiq edilmԥsi ilԥ ԥlaqԥdar texniki

vԥzifԥlԥri yerinԥ yetirirlԥr. Mütԥxԥssislԥr avadanlığa, tԥyyarԥlԥrԥ, gԥmilԥrԥ nԥzarԥt edir, istismar edir,

istehsalat vԥ digԥr proseslԥrin, habelԥ istehsal olunan mԥhsulun tԥhlükԥsizliyi aspektlԥri ilԥ mԥşğul

olurlar.

Bu yarımqrupa daxil edilԥn mütԥxԥssislԥr tԥrԥfindԥn yerinԥ yetirilԥn vԥzifԥlԥrԥ adԥtԥn daxil

edilir: kompüter vԥ sair texniki vasitԥlԥr sahԥsindԥ texniki işlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi; optik, elektron vԥ

bunlarla ԥlaqԥdar avadanlıqlara vԥ sistemlԥrԥ nԥzarԥt vԥ istismar; hava vԥ naviqasiya gԥmilԥrinin idarԥ

olunması; tikintinin, avadanlığın, istehsal proseslԥrinin vԥ mԥhsulun standartlarının vԥ tԥhlükԥsizlik

qaydalarının tԥtbiq edilmԥsinԥ nԥzarԥt.

Bu yarımqrupun peşԥlԥri aşağıdakı kiçik qruplara daxil edilir:

311 Fizika vԥ texniki elmlԥr sahԥsindԥ texniklԥr

312 Şaxtalarda, istehsalatda vԥ tikintidԥ nԥzarԥtçilԥr

313 Texnoloji proseslԥrin idarԥ edilmԥsi üzrԥ texniki işçilԥr

314 Tԥbiԥt elmlԥri vԥ bunlara yaxın peşԥlԥrin mütԥxԥssislԥri

315 Gԥmilԥrin vԥ tԥyyarԥlԥrin nԥzarԥtçilԥri vԥ mütԥxԥssislԥri

144

311-ci KİÇİK QRUP

FİZİKA VƏ TEXNİKİ ELMLƏR SAHƏSİNDƏ TEXNİKLƏR

Fizika vԥ texniki elmlԥr sahԥsindԥ texniklԥr mühԥndis işi, texniki rԥsmxԥtt (yaratma) vԥ ya

istehsal proseslԥrinin iqtisadi sԥmԥrԥliliyi kimi sahԥlԥr dԥ daxil olmaqla fizika elmi ilԥ

ԥlaqԥdar

konsepsiyaların, prinsiplԥrin vԥ istismar metodlarının tԥdqiqatları vԥ praktiki tԥtbiqi sahԥsindԥ texniki

vԥzifԥlԥri yerinԥ yetirirlԥr.

Yerinԥ yetirilԥn vԥzifԥlԥrԥ adԥtԥn daxil edilir: kimya, fizika, geologiya, meteorologiya,

astronomiya habelԥ mühԥndis işi, texniki layihԥlԥndirmԥ, istehsal proseslԥrinin iqtisadi sԥmԥrԥliliyi

sahԥsindԥ texniki işlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi.

Bu kiçik qrupun peşԥlԥri aşağıdakı ibtidai qruplara daxil edilir:

3111 Kimya vԥ fizika elmlԥri sahԥsindԥ texniklԥr

3112 Mülki tikinti üzrԥ texniklԥr

3113 Texniklԥr-elektriklԥr

3114 Texniklԥr- elektronçular

3115 Texniklԥr-mexaniklԥr

3116 Kimya maşınqayırmasında texniklԥr

3117 Hasilat sԥnayesindԥ vԥ metallurgiyada texniklԥr

3118 Çertyojçular

3119 Fizika vԥ texniki elmlԥrdԥ digԥr ibtidai qruplara daxil edilmԥyԥn

texniklԥr

3111 KİMYA VƏ FİZİKA ELMLƏRİ SAHƏSİNDƏ TEXNİKLƏR

Kimya vԥ fizika elmlԥri sahԥsindԥ texniklԥr kimya, fizika, geologiya, geofizika, meteorologiya

vԥ astronomiya sahԥsindԥ tԥdqiqatlarla, habelԥ tԥdqiqatların nԥticԥlԥrinin sԥnayedԥ, tibbdԥ vԥ digԥr

sahԥlԥrdԥ praktiki tԥtbiqi ilԥ ԥlaqԥdar texniki vԥzifԥlԥri yerinԥ yetirirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) eksperiment, tԥcrübԥ vԥ tԥhlil üçün nümunԥlԥrin toplanması, materialların vԥ avadanlığın

hazırlanması;

(b) eksperimentlԥrin, tԥcrübԥlԥrin vԥ tԥhlillԥrin işlԥnib hazırlanmasında vԥ aparılmasında

kömԥklik;

ԥmԥk xԥrclԥrinin miqdarının vԥ dԥyԥrinin tԥyin olunması;

(ç) iş prosesindԥ yaranmış problemlԥrin eynilԥşdirilmԥsi vԥ ya hԥlli üçün texniki biliklԥrin tԥtbiq

edilmԥsi;

(d) elmi avadanlığa xidmԥtin vԥ onun tԥmirinin tԥşkili;

(e) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(ԥ) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Texnik, kimya

 Texnik, geologiya

145

 Texnik, meteorologiya

 Texnik, fizika

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Texnik, maşınqayırma/kimya - 3116

 Texnik, ekologiya - 3141

3112 MhLKİ TİKİNTİ hZRƏ TEXNİKLƏR

Mülki tikinti üzrԥ texniklԥr mülki tikinti üzrԥ elmi tԥdqiqatlar aparır, habelԥ binaların, su

tԥchizatı vԥ kanalizasiya sistemlԥrinin, körpülԥrin, yolların, dambaların vԥ hava limanlarının

layihԥlԥndirilmԥsi, tikintisi, fԥaliyyԥt göstԥrmԥsi, istismarı vԥ tԥmiri sahԥsindԥ texniki vԥzifԥlԥri yerinԥ

yetirirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) torpağın vԥ tikinti materiallarının çöl vԥ laboratoriya yoxlamalarına kömԥklik göstԥrilmԥsi;

(b) binaların vԥ digԥr strukturların tikintisi, onlar üzrԥ müayinԥlԥr vԥ hesabatların hazırlanması

ilԥ ԥlaqԥdar texniki yardımın tԥmin edilmԥsi;

inşaat mühԥndislԥrinin tԥmsil edilmԥsi;

(ç) tikinti sahԥsindԥ texniki biliklԥrin vԥ iş prosesindԥ yaranmış problemlԥrin aşkar olunması vԥ

hԥlli üçün mülki tikinti prinsiplԥrinin vԥ praktikasının tԥtbiq olunması;

(d) xüsusiyyԥtlԥrԥ uyğun olaraq layihԥlԥrin hԥyata keçirilmԥsi üçün lazım olan material vԥ ԥmԥk

xԥrclԥrinin miqdarının vԥ dԥyԥrinin tԥyin edilmԥsi;

(e) istismarın vԥ tԥmirin tԥşkili;

(ԥ) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(f) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 øş icraçısı, tikintidԥ

 Müfԥttiş, tikinti

 Texnik, mülki tikinti/hidravlika

 Texnik, mülki tikinti

 Texnik, topoqrafiya

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Müfԥttiş, dԥniz - 3115

 Mühԥndis, dԥyԥrin qiymԥtlԥndirilmԥsi - 2149

 Sınaqçı, yanğın - 3119

146

3113 TEXNİKLƏR - ELEKTRİKLƏR

Texniklԥr-elektriklԥr elektrotexnika sahԥsindԥ tԥdqiqatlarla, habelԥ elektrik avadanlığının vԥ

bölüşdürücü sistemlԥrin layihԥlԥndirilmԥsi, hazırlanması, yığılması, qurulması, fԥaliyyԥt göstԥrmԥsi,

istismarı vԥ tԥmiri ilԥ ԥlaqԥdar texniki vԥzifԥlԥri yerinԥ yetirirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) elektrik avadanlığının tԥdqiqatları vԥ tԥkmillԥşdirilmԥsi, habelԥ tԥcrübԥ nümunԥlԥrinin sınağı

ilԥ ԥlaqԥdar texniki yardımın tԥmin edilmԥsi;

(b) verilmiş xüsusiyyԥtlԥrԥ üyğun olaraq elektrik avadanlıqlarının çertyojlarının (cizgilԥrinin) vԥ

sxemlԥrinin işlԥnib hazırlanması;

olan xԥrclԥrin miqdarının vԥ dԥyԥrinin tԥyin edilmԥsi;

(ç) mövcud qaydalara vԥ xüsusiyyԥtlԥrԥ müvafiq olaraq işlԥrin keyfiyyԥtlԥ yerinԥ yetirilmԥsini

tԥmin etmԥk üçün elektrik sistemlԥrinin vԥ avadanlığın hazırlanması, quraşdırılması, istifadԥ olunması,

istismarı vԥ tԥmirinԥ texniki nԥzarԥtin tԥşkil edilmԥsi;

(d) iş prosesindԥ yaranmış problemlԥrin aşkar edilmԥsi vԥ hԥlli üçün elektrotexnika sahԥsindԥ

texniki biliklԥrin, prinsiplԥrin, habelԥ praktiki tԥcrübԥnin tԥtbiq edilmԥsi;

(e) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(ԥ) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Texnik, elektrotexnika

 Texnik, eletrotexnika/elektrik enerjisinin ötürülmԥsi

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Texnik, elektronika - 3114

 Operator, külԥk enerjisi qurğusu/elektrik enerjisi istehsalı - 3131

3114 TEXNİKLƏR - ELEKTRONÇULAR

Texniklԥr-elektronçular elektron vԥ telekommunikasiya texnikası sahԥsindԥ tԥdqiqatlarla, habelԥ

elektron avadanlığının, elektron vԥ telekommunikasiya sistemlԥrinin işlԥnib hazırlanması, istehsalı,

quraşdırılması, tikintisi, istismarı, saxlanması vԥ tԥmiri ilԥ ԥlaqԥdar texniki vԥzifԥlԥri yerinԥ yetirirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) elektron vԥ telekommunikasiya avadanlığının tԥdqiqatları vԥ tԥkmillԥşdirilmԥsi, habelԥ

tԥcrübԥ nümunԥlԥrinin sınağı sahԥsindԥ texniki yardımın tԥmin edilmԥsi;

(b) verilmiş xüsusiyyԥtlԥrԥ uyğun olaraq elektron avadanlıqlarının çertyojlarının vԥ sxemlԥrinin

işlԥnmԥsi vԥ hazırlanması;

hazırlanması vԥ quraşdırılması üçün lazım olan material vԥ ԥmԥk xԥrclԥrinin miqdarının vԥ dԥyԥrinin

tԥyin edilmԥsi;

(ç) mövcud qaydalara vԥ xüsusiyyԥtlԥrԥ müvafiq olaraq işlԥrin keyfiyyԥtlԥ yerinԥ yetirilmԥsi

mԥqsԥdilԥ elektron avadanlığının vԥ telekommunikasiya sistemlԥrinin hazırlanması, sazlanması,

istismarı vԥ tԥmirinԥ texniki nԥzarԥtin tԥmin edilmԥsi;

147

(d) iş prosesindԥ yaranmış problemlԥrin aşkar edilmԥsi vԥ hԥlli üçün elektronika vԥ

telekommunikasiya texnikası sahԥsindԥ texniki biliklԥrin vԥ prinsiplԥrin, elԥcԥ dԥ praktiki tԥcrübԥnin

tԥtbiqi;

(e) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(ԥ) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Texnik, elektronika

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Texnik, elektrik sistemlԥri - 3113

 Texnik, telekommunikasiya - 3522

 Mexanik, elektronika - 7421

 Yığıcı, elektron avadanlıqlar - 8212

3115 TEXNİKLƏR - MEXANİKLƏR

Texniklԥr-mexaniklԥr maşınqayırma sahԥsindԥ tԥdqiqatlarla, habelԥ maşınların, mexaniki

sistemlԥrin vԥ avadanlıqların işlԥnib hazırlanması, istehsalı, quraşdırılması, fԥaliyyԥt göstԥrmԥsi,

saxlanması vԥ tԥmiri ilԥ ԥlaqԥdar texniki vԥzifԥlԥri yerinԥ yetirirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) tԥdqiqatların aparılması, maşın vԥ mexaniki sistemlԥrin, avadanlıqların vԥ komponentlԥrin

tԥkmillԥşdirilmԥsi, habelԥ tԥcrübԥ nümunԥlԥrinin sınağı ilԥ ԥlaqԥdar texniki yardımın tԥmin edilmԥsi;

(b) verilmiş xüsusiyyԥtlԥrԥ müvafiq olaraq maşın vԥ mexaniki sistemlԥrin, avadanlıqların vԥ

komponentlԥrin maketlԥrinin layihԥlԥndirilmԥsi vԥ yaradılması;

lazım olan material vԥ ԥmԥk xԥrclԥrinin miqdarının vԥ dԥyԥrinin tԥyin edilmԥsi;

(ç) mövcud qaydalara vԥ xüsusiyyԥtlԥrԥ müvafiq olaraq işlԥrin keyfiyyԥtlԥ yerinԥ yetirilmԥsi

mԥqsԥdilԥ maşın, mexaniki sistem vԥ avadanlığın hazırlanması, quraşdırılması, istismarı vԥ tԥmirinԥ

nԥzarԥtin tԥşkil edilmԥsi;

(d) iş prosesindԥ yaranan problemlԥrin aşkar edilmԥsi vԥ hԥlli üçün maşınqayırma sahԥsindԥ

texniki biliklԥrin vԥ prinsiplԥrin, habelԥ praktiki tԥcrübԥnin tԥtbiq edilmԥsi;

(e) dԥniz vԥ çay gԥmilԥrindԥ korpusun, avadanlığın vԥ yüklԥrin yoxlanılmasında standartlara vԥ

tԥhlükԥsizlik qaydalarına riayԥt olunmasına nԥzarԥt;

(ԥ) gԥmilԥrin vԥ dokların tԥmizlԥnmԥsi, rԥnglԥnmԥsi vԥ tԥmiri ilԥ mԥşğul olan fԥhlԥlԥrin

fԥaliyyԥtinin ԥlaqԥlԥndirilmԥsi vԥ nԥzarԥt;

(f) mahiyyԥcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(g) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Texnik, tԥyyarԥqayırma

 Texnik, mexanika/gԥmiqayırma

 Texnik, maşınqayırma/atom enerjisi

148

 Texniki hesablama operatoru, maşınqayırma

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Çilingԥr-yığıcı, mexaniki avadanlıq - 8211

 Mexanik, sԥnaye avadanlığı - 7233

3116 KİMYA MAŞINQAYIRMASINDA TEXNİKLƏR

Kimya maşınqayırmasında texniklԥr kimya maşınqayırması sahԥsindԥ tԥdqiqatlarla, habelԥ

kimya avadanlıqlarının işlԥnib hazırlanması, istehsalı, qurulması, istismarı, saxlanması vԥ tԥmiri ilԥ

ԥlaqԥdar olan texniki vԥzifԥlԥri yerinԥ yetirirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) kimya sԥnaye proseslԥrinin, maşın vԥ avadanlığın tԥdqiqatları vԥ tԥkmillԥşdirilmԥsi, habelԥ

tԥcrübԥ nümunԥlԥrinin sınağı ilԥ ԥlaqԥdar lazım olan texniki yardımın tԥmin edilmԥsi;

(b) verilmiş xüsusiyyԥtlԥrԥ uyğun olaraq kimya avadanlığı sxemlԥrinin işlԥnib hazırlanması;

olan material vԥ ԥmԥk xԥrclԥrinin miqdarının vԥ dԥyԥrinin tԥyin edilmԥsi;

(ç) mövcud qaydalara vԥ xüsusiyyԥtlԥrԥ müvafiq olaraq işlԥrin keyfiyyԥtlԥ yerinԥ yetirilmԥsi

mԥqsԥdilԥ kimya avdanlığının quraşdırılması, sazlanması, fԥaliyyԥt göstԥrmԥsi, istismarı vԥ tԥmirinԥ

texniki nԥzarԥtin tԥmin edilmԥsi;

(d) iş prosesindԥ yaranmış problemlԥrin aşkar edilmԥsi vԥ hԥlli üçün kimya maşınqayırması

sahԥsindԥ texniki biliklԥrin vԥ prinsiplԥrin, habelԥ praktiki tԥcrübԥnin tԥtbiq edilmԥsi;

(e) müԥyyԥn materialların, mԥhsulların vԥ proseslԥrin texnoloji aspektlԥrinԥ dair texniki

yardımın tԥmin edilmԥsi;

(ԥ) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(f) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Texnik, maşınqayırma/kimya

 Smetaçı, maşınqayırma/kimya

 Texnik, maşınqayırma/neft vԥ neft mԥhsulları

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir- birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr

 Texnik, kimya - 3111

3117 HASİLAT SƏNAYESİNDƏ VƏ METALLURGİYADA TEXNİKLƏR

Hasilat sԥnayesindԥ vԥ metallurgiyada texniklԥr tԥdqiqatlarla, faydalı qazıntıların, neft vԥ qazın

hasilatı vԥ çıxarılması metodlarının tԥkmillԥşdirilmԥsi, habelԥ mԥdԥnlԥrin, şaxtaların vԥ şaxta

avadanlıqlarının, neft vԥ tԥbii qazın nԥql edilmԥsi vԥ saxlanması sistemlԥrinin, filizdԥn metalın

çıxarılması vԥ metalın tԥmizlԥnmԥsi üçün avadanlıqların layihԥlԥndirilmԥsi, quraşdırılması, fԥaliyyԥt

göstԥrmԥsi, istismarı vԥ tԥmiri ilԥ ԥlaqԥdar texniki vԥzifԥlԥri yerinԥ yetirirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

149

(a) tԥdqiqatların aparılmasında, metalların vԥ onların xԥlitԥlԥrinin

(ԥrintilԥrinin) xassԥlԥrinin

tԥyin edilmԥsi proseslԥrinin tԥkmillԥşdirilmԥsindԥ, bԥrk mineralların, neft vԥ tԥbii qazın çıxarılmasının

daha tԥkmillԥşmiş metodlarının axtarılmasında, habelԥ neft vԥ tԥbii qazın tԥcrübԥ nümunԥlԥrinin nԥql

edilmԥsi vԥ saxlanmasında texniki yardımın tԥmin edilmԥsi;

(b) geoloji vԥ topoqrafik müayinԥlԥrdԥ, nԥqliyyat sistemlԥrinin, habelԥ neft, tԥbii qaz vԥ mineral

filizi hasilatları sistemlԥrinin, mineralların vԥ metalların emalı vԥ çıxarılması üçün avadanlığın işlԥnib

hazırlanmasında texniki yardımın tԥmin edilmԥsi;

habelԥ onların çıxarılması, tԥmizlԥnmԥsi vԥ emalı ilԥ ԥlaqԥdar, zavodların layihԥlԥrini hazırlamaq üçün

lazım olan material vԥ ԥmԥk xԥrclԥrinin miqdarının vԥ dԥyԥrinin tԥyin edilmԥsi;

(ç) mövcud qaydalara vԥ xüsusiyyԥtlԥrԥ müvafiq işlԥrin keyfiyyԥtli yerinԥ yetirilmԥsi mԥqsԥdilԥ

mineral xammalın, neft vԥ tԥbii qazın kԥşfiyyatı, hasilatı vԥ nԥqli üzrԥ avadanlığın, habelԥ mineralların

emalı üzrԥ zavodların tikilmԥsi, sazlanması, fԥaliyyԥt göstԥrmԥsi, istismarı vԥ tԥmirinԥ texniki nԥzarԥtin

tԥmin edilmԥsi;

(d) mineralların, neft vԥ tԥbii qazın hasilatı, nԥqli vԥ saxlanması sahԥsindԥ texniki biliklԥrin,

habelԥ metallurgiya sahԥsindԥ iş prosesindԥ yaranmış problemlԥrin aşkar edilmԥsi vԥ hԥlli üçün praktiki

iş tԥcrübԥsinin tԥtbiqi;

(e) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(ԥ) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Texnik, mԥdԥn

 Texnik, metallurgiya/tökmԥ

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Texnik, geologiya - 3111

 Operator, dağ kombaynı - 8111

 Şaxtaşı - 8111

 Daş karxanası fԥhlԥsi - 8111

3118 ÇERTYOJÇULAR

Çertyojçular (cizgiçilԥr) eskizlԥr, ölçülԥr vԥ digԥr mԥlumatlar üzrԥ texniki çertyojlar, xԥritԥlԥr vԥ

ya bԥzԥkli mԥmulatlar vԥ çap formaları üçün çertyojların surԥtini hazırlayırlar.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) maşın vԥ avadanlıqların hazırlanması, sazlanması vԥ ya qurulması üçün, binaların,

dambaların, körpülԥrin, yolların vԥ digԥr memarlıq vԥ mühԥndis qurğularının tikintisi, yenidԥn

qurulması, istismarı vԥ tԥmiri üçün mühԥndislԥr vԥ konstruktorlar tԥrԥfindԥn hazırlanmış eskizlԥr vԥ

xüsusiyyԥtlԥr üzrԥ işçi çertyojlarının hazırlanması vԥ yoxlanması;

(b) surԥti çԥtin çıxarılan vԥ rԥqԥm mԥlumatları olan işçi çertyojlarının yaradılması vԥ

modifikasiyası üçün kompüter avadanlığından istifadԥ edilmԥsi;

nümunԥlԥrinin vԥ rԥqԥmli informasiyanın digԥr ԥyrilԥrinin verilmԥsi üçün istifadԥsi;

150

(ç) topoqrafik, hidroqrafik, kommunikasion vԥ digԥr tematik xԥritԥlԥrin hazırlanması vԥ

yoxlanması üçün oxşar vԥ ya rԥqԥm formasında topoqrafik mԥlumatların, habelԥ digԥr mԥlumatların

alınması üçün stereo alԥtlԥrin istifadԥ edilmԥsi;

(d) maşın vԥ digԥr avadanlıqların, mԥmulatların quraşdırılması, sazlanması, fԥaliyyԥt göstԥrmԥsi

vԥ tԥmiri üzrԥ mԥlumat nԥşrlԥri, kitabçalar vԥ texniki mԥlumat kitabçaları üçün bԥzԥkli şԥkillԥrin

hazırlanması vԥ yoxlanması;

(e) çertyojların surԥtinin çıxarılması vԥ çap üçün tԥsvirlԥrinin daş vԥ metal formalara

köçürülmԥsi;

(ԥ) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(f) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Çertyojçu

 Çertyojçu-ullyustrator, qurma

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Kartoqraf - 2165

 Topoqraf - 2165

3119 FİZİKA VƏ TEXNİKİ ELMLƏRDƏ DİGƏR İBTİDAİ QRUPLARA DAXİL

EDİLMƏYƏN TEXNİKLƏR

Bu ibtidai qrupa 311-ci Fizika vԥ texniki elmlԥr sahԥsindԥ texniklԥr kiçik qrupunun digԥr ibtidai

qruplarına daxil edilmԥyԥn texniklԥr daxil edilir. Bu qrupa mühԥndislԥrԥ istehsal prosesindԥ vԥ ya dԥyԥr

hesablamalarının hazırlanmasında vԥ hesabatların tԥrtib edilmԥsindԥ kömԥk edԥnlԥr dԥ daxil edilԥ bilԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) mԥlumatların toplanması vԥ aşağıdakı işlԥrdԥ texniki yardımın tԥmin edilmԥsi:

- istehsalın planlaşdırılması metodlarının işlԥnib hazırlanmasında;

- heyԥtin, materialların vԥ avadanlığın istifadԥ olunmasının sԥmԥrԥliliyinin, tԥhlükԥsizliyinin vԥ

iqtisadi mԥqsԥdyönlülüyünün tԥyin edilmԥsindԥ;

- iş metodlarının vԥ ԥmԥliyyatların ardıcıllığının öyrԥnilmԥsindԥ vԥ bunların tԥtbiq edilmԥsinԥ

nԥzarԥtdԥ;

- vaxta vԥ hԥrԥkԥtԥ aid işlԥrin tԥşkilindԥ;

- zavodun vԥ ya idarԥnin işinin iqtisadi sԥmԥrԥli tԥşkilindԥ.

(b) bԥdbԥxt hadisԥ tԥhlükԥsinin aşkar edilmԥsi vԥ tԥhlükԥsizlik vasitԥ vԥ qaydalarının tԥtbiq

edilmԥsi üzrԥ işdԥ iştirakı;

memarlıq lahiyԥlԥri üçün hesabların yazılmasında texniki yardımın tԥmin edilmԥsi;

(ç) mahiyyԥtcԥ bir-birinԥ yaxın vԥzifԥlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(d) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Texnik, mԥhsuldarlıq

151

 Texnik, iş vaxtı sԥrfinin öyrԥnilmԥsi

 Texnik, smetaların tԥrtib edilmԥsi

 Texnik, robototexnika

 Texnik, kriminalistika

 Sınaqçı, yanğın

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Mühԥndis, mԥhsuldarlıq - 2149

 Mühԥndis, iş vaxtının mԥsarifinin öyrԥnilmԥsi - 2149

 Mühԥndis, dԥyԥrin qiymԥtlԥndirilmԥsi - 2149

 Texnik, tԥyyarԥqayırma - 3115

312-ci KİÇİK QRUP

ŞAXTALARDA, İSTEHSALATDA VƏ TİKİNTİDƏ NƏZARƏTÇİLƏR

Şaxtalarda, istehsalatda vԥ tikintidԥ nԥzarԥtçilԥr dağ-mԥdԥn, sԥnaye vԥ tikinti sahԥlԥrindԥ

işçilԥrin fԥaliyyԥtlԥrini ԥlaqԥlԥndirir, nԥzarԥt edir, rԥhbԥrlik edir vԥ iş qrafiklԥrini bölüşdürürlԥr.

Bu vԥzifԥlԥrԥ adԥtԥn aid edilir: ticarԥtçilԥrin, istehsal prosesi idarԥsi texniklԥrinin, maşın

(mexanizmlԥrin) operatorlarının, fԥhlԥlԥrin vԥ digԥr işçilԥrin fԥaliyyԥtlԥrini müşahidԥ etmԥk, nԥzarԥt

etmԥk vԥ ԥlaqԥlԥndirmԥk; gündԥlik işlԥri tԥşkil etmԥk vԥ planlaşdırmaq; smetalar, hesabatlar vԥ

mԥlumatlar hazırlamaq; iş heyԥtlԥrinin vԥ tԥchizatlarının çatışmazlıqlarını müԥyyԥnlԥşdirmԥk; işçilԥrin

tԥhlükԥsizliyini tԥmin etmԥk; yeni işçi heyԥtlԥrini tԥlimatlandırmaq vԥ öyrԥtmԥk.

Bu kiçik qrupun peşԥlԥri aşağıdakı ibtidai qruplara daxil edilir:

3121 Şaxtalarda nԥzarԥtçilԥr

3122 İstehsalatda nԥzarԥtçilԥr

3123 Tikintidԥ nԥzarԥtçilԥr

3121 ŞAXTALARDA NƏZARƏTÇİLƏR

Şaxtalarda nԥzarԥtçilԥr dağ mԥdԥn sԥnayesi vԥ hasilat ԥmԥliyyatlarını müşahidԥ edir, yeraltı vԥ

yerüstü mԥdԥnlԥrdԥ vԥ karxanalarda işlԥyԥn şaxtaçıların fԥaliyyԥtlԥrinԥ bilavasitԥ nԥzarԥt edir vԥ

ԥlaqԥlԥndirirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) yerin altından faydalı qazıntılar vԥ başqa tԥbii yataqlar çıxardan işçilԥrın fԥaliyyԥtlԥrinԥ, yeraltı

vԥ yerüstü mԥdԥnlԥrdԥ vԥ karxanalarda daşımaları vԥ ağır tԥchizatların idarԥ edilmԥsinԥ bilavasitԥ

nԥzarԥt vԥ bu işlԥri ԥlqԥlԥndirmԥk;

(b) iş qrafiklԥrini (planlarını) qarşılamaq, iş metodlarını qurmaq vԥ mԥhsuldarlığı yaxşılaşdırmaq

üçün dağ-mԥdԥn menecerlԥrinԥ mԥslԥhԥtlԥr vermԥk;

fԥaliyyԥtlԥrini ԥlaqԥlԥndirmԥk;

(ç) dağ mԥdԥn sԥnayesinin vԥ hasilat ԥmԥliyyatlarının bütün aspektlԥri haqqında hesabatlarla vԥ

digԥr informasiyalarla dağ mԥdԥn menecerlԥrini tԥmin etmԥk;

(d) mԥdԥnlԥrin vԥ karxanaların işçi heyԥtinԥ vԥ materiallara olan ehtiyaclarını müԥyyԥnlԥşdirmԥk.

152

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Kömԥkçi, dağ-mԥdԥn sԥnayesi

 Nԥzarԥtçi, dağ-mԥdԥn sԥnayesi

 Müdir müavini, dağ-mԥdԥn sԥnayesi

 Nԥzarԥtçi, karxana

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Baş idarԥedԥn, karxana - 1322

 Partladıcı, neft vԥ qaz yataqları - 3117

 Bԥrkidԥn, mԥdԥn - 8111

 Daş karxanası fԥhlԥsi - 8111

3122 İSTEHSALATDA NƏZARƏTÇİLƏR

østehsalatda nԥzarԥtçilԥr emal prosesinin idarԥ edilmԥsindԥ texniklԥrin, maşın

(mexanizm)

operatorlarının vԥ emal prosesi ilԥ bağlı fԥhlԥlԥrin fԥaliyyԥtlԥrini müşahidԥ edir vԥ ԥlaqԥlԥndirir.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

(a) emal prosesinin idarԥ edilmԥsindԥ texniklԥrin, maşın (mexanizm) operatorlarının vԥ emal

prosesi ilԥ bağlı fԥhlԥlԥrin fԥaliyyԥtlԥrini müşahidԥ edir vԥ ԥlaqԥlԥndirir;

(b) planlarla

(qrafiklԥrlԥ), tԥsԥrrüfatla, işçi heyԥti ilԥ vԥ

ԥtraf mühitlԥ

ԥlaqԥli gündԥlik işlԥri

planlaşdırmaq vԥ tԥşkil etmԥk;

(ç) işçi heyԥtlԥrini vԥ ya detallarını müԥyyԥnlԥşdirmԥk;

(d) işçilԥrin tԥhlükԥsizliyini tԥmin etmԥk;

(e) yeni işçi heyԥtlԥrini tԥlimatlandırmaq vԥ öyrԥtmԥk.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Sahԥ ԥlaqԥlԥndiricisi, emal sԥnayesi

 Briqada nԥzarԥtçisi

 Briqada başçısı

 Sahԥ rԥisi, emal sԥnayesi

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Baş idarԥ müdiri, emaledici sԥnaye - 1321

3123 TİKİNTİDƏ NƏZARƏTÇİLƏR

Tikintidԥ nԥzarԥtçilԥr tikinti-quraşdırma, binaların vԥ qurğuların tԥmiri sahԥsindԥ mԥşğul olan

işçilԥrin fԥaliyyԥtlԥrini nizamlayıir, nԥzarԥt edir vԥ ԥlaqԥlԥndirirlԥr.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ daxildir:

153

(a) inşaat tԥlԥblԥrini vԥ iş proseslԥrini planlaşdırmaq vԥ müԥyyԥnlԥşdirmԥk üçün texniki şԥrtlԥri

oxumaq;

(b) işlԥri tamamlamaq üçün tԥlԥb olunan material vԥ insan resurslarını tԥşkil etmԥk vԥ

ԥlaqԥlԥndirmԥk;

(ç) avadanlıqları vԥ tikinti sahԥlԥrini insan sağlamlığının vԥ tԥhlükԥsizliyinin tԥmin olunması

üçün yoxlmaq;

(d) tikinti meydançalarına nԥzarԥt etmԥk vԥ başqa inşaat layihԥlԥri ilԥ işlԥri ԥlaqԥlԥndirmԥk;

(e) tikinti sԥnayesi işçilԥrinin, fԥhlԥlԥrin vԥ başqa fԥhlԥ-inşaatçıların fԥaliyyԥtlԥrinԥ nԥzarԥt

etmԥk.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥlԥrin nümunԥlԥri:

 Briqadir, evlԥrin tikintisi

 Rԥis, tikinti

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Baş idarԥ müdiri, tikinti - 1323

 ønşaatçı - 1323

 øş icraçısı, tikintidԥ - 3112

313-cü KİÇİK QRUP

TEXNOLOJİ PROSESLƏRİN İDARƏ EDİLMƏSİ hZRƏ TEXNİKİ İŞÇİLƏR

Texnoloji proseslԥrin idarԥ edilmԥsi üzrԥ texniki işçilԥr komutatorlarin, kompüterlԥşdirilmiş

idarԥetmԥ sistemlԥrinin, çox funksiyalı idarԥetmԥ avadanlıqları sistemlԥrinin idarԥ olunması, nԥzarԥt

olunması vԥ elektrik enerjisi istehsalında vԥ paylanmasında, çirkab suların vԥ zavod tullantılarının

işlԥnmԥsi, kimyԥvi, neft vԥ tԥbii qaz müԥssisԥlԥrinin, metal emalı vԥ digԥr çoxsaylı emal proseslԥrinin

saxlanılmasını (xidmԥt olunmasını) tԥmin edirlԥr.

Bu vԥzifԥlԥrԥ adԥtԥn daxil edilir: proseslԥrԥ nԥzarԥt etmԥk vԥ optimallaşdırmaq üçün mԥrkԥzi

dispetçer otağından elektron vԥ kompüterlԥşdirilmiş idarԥetmԥ pultunu idarԥ etmԥk; iş proseslԥrinin

başlanılmasına vԥ dayandırılmasına nԥzarԥt etmԥk; komutatorlar vԥ avadanlıqlarla bağlı tԥchizatları

idarԥ etmԥk vԥ nԥzarԥt etmԥk; nasazlıqları aşkar etmԥk üçün tԥchizata vԥ sistemlԥrԥ nԥzarԥt etmԥk vԥ

baxış keçirmԥk; müԥyyԥn olunmuş intervallarda dioqramları göstԥricilԥrdԥn götürmԥk; nöqsanları

aradan qaldırmaq vԥ lazımı korrektiv ölçülԥr götürmԥk; hesabatları, qeydiyyatları vԥ mԥlumatları

saxlamaq; avadanlığın fԥaliyyԥt statusunu qiymԥtlԥndirmԥk üçün digԥr işçilԥrlԥ

ԥlaqԥ saxlamaq;

avadanlıqların tԥmizliyinԥ vԥ xidmԥt olunmasına nԥzarԥt etmԥk; zavoda vԥ operatorlara vԥ başqa

işçilԥrԥ nԥzarԥt etmԥk.

Bu kiçik qrupun peşԥlԥri aşağıdakı ibtidai qruplara daxil edilir:

3131 Enerji hasilatı üzrԥ qurğuların operatorları

3132 Yüksԥk temperaturlu sobaların, suyun emalı üzrԥ qurğuların operatorları

3133 Kimyԥvi xammalın emalı üzrԥ qurğuların nԥzarԥtçilԥri

3134 Neft vԥ qaz tԥmizlԥmԥ qurğularının operatorları

154

3135 Metalın emalı üzrԥ nԥzarԥtçilԥr

3139 Digԥr ibtidai qruplara daxil olmayan texnoloji proseslԥrin idarԥ edilmԥsi

üzrԥ texniki işçilԥr

3131 ENERJİ HASİLATI ÜZRƏ QURĞULARIN OPERATORLARI

Enerji hasilatı üzrԥ qurğuların operatorları elektrik enerjisinin vԥ başqa enerji növlԥrinin hasilatı

vԥ bölüşdürülmԥsi üzrԥ maşın vԥ avadanlığın işini idarԥ edir vԥ yoxlayırlar.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ aşağıdakılar daxil edilir:

(a) kömür, mazut vԥ tԥbii qazla işlԥyԥn istilik enerjisi qurğularının işinin idarԥ edilmԥsi vԥ

yoxlanması;

(b) nüvԥ enerjisi qurğularının idarԥ edilmԥsi vԥ yoxlanması;

(ç) günԥş, dԥnizin qalxması, geotermik, külԥk qurğuları kimi digԥr enerji qurğularının işinin

idarԥ edilmԥsi vԥ yoxlanması;

(d) verilԥn gücün yoxlanması vԥ elektrik stansiyalarında hasil edilԥn elektrik enerjisinin

bölüşdürülmԥsi;

(e) mԥzmunca oxşar işlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(ԥ) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik edilmԥsi.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥ nümunԥlԥri:

 Operator, elektroenerji avadanlığı

 Operator, hidroenerji avadanlığı

 Operator, atom güc qurğusu

 Operator, günԥş batareyası

 Operator, elektrik enerjisinin paylanmasının idarԥ edilmԥsi

 Dispetçer, gԥrginlik/elektrik stansiyası

 Operator, generator/elektrik enerjisi

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Operator, buxar mühԥrriki - 8182

3132 YÜKSƏK TEMPERATURLU SOBALARIN, SUYUN EMALI ÜZRƏ

QURĞULARIN OPERATORLARI

Yüksԥk temperaturlu sobaların, suyun emalı üzrԥ qurğuların vԥ oxşar avadanlıqların operatorları

yüksԥk temperaturlu sobaların, suyun emalı üzrԥ qurğuların, hava vԥ qaz kompressorları, nasos

stansiyaları, soyuducu, qızdırıcı vԥ ventilyasiya sistemlԥri kimi müxtԥlif sԥnaye qurğuları, avadanlığı vԥ

maşınlarının işini idarԥ edir vԥ yoxlayırlar.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ aşağıdakılar daxil edilir:

(a) yüksԥk temperaturlu qurğuların, zibilin vԥ digԥr tullantıların yandırılması üçün maşın vԥ

avadanlığın işinin idarԥ edilmԥsi vԥ yoxlanması;

(b) suyun tԥmizlԥnmԥsi, içmԥk vԥ mԥişԥt ehtiyacları üçün onun şԥffaflaşdırılması vԥ sonradan

tԥbii su hövzԥlԥrinԥ atılması üçün maşın vԥ avadanlığın işinin idarԥ edilmԥsi vԥ yoxlanması;

155

(ç) mayelԥrin, qazın, yarımmaye vԥ tozşԥkilli maddԥlԥrin bir yerdԥn başqa bir yerԥ vurulması

üçün nasos stansiyalarının işinin idarԥ edilmԥsi;

(d) istehsal mԥqsԥdlԥri vԥ digԥr mԥqsԥdlԥr üçün anbarlarda aşağı temperaturu saxlamaqdan ötrü

soyutma sistemlԥrinin işinin idarԥ edilmԥsi vԥ yoxlanması;

(e) qızdırma vԥ ventilyasiya sistemlԥrinin işinin idarԥ edilmԥsi vԥ yoxlanması;

(ԥ) mԥzmunca oxşar işlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(f) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik edilmԥsi.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥ nümunԥlԥri:

 Soba operatoru, tullantıların yandırılması

 Operator, nasos stansiyası/su

 Operator, su emalı avadanlığı

 Operator, maye tullantılar

 Operator, sԥnaye mԥnşԥli tullantı su

 Operator, çirkab sulları tԥmizlԥyԥn avadanlıq

 Operator, tԥmizlԥmԥ avadanlığı/su

3133 KİMYƏVİ XAMMALIN EMALI ÜZRƏ QURĞULARIN NƏZARƏTÇİLƏRİ

Kimyԥvi xammalın emalı üzrԥ qurğuların nԥzarԥtçilԥri distillԥ, filtr, kimyԥvi ayırmalar, yüksԥk

hԥrarԥt vԥ kimyԥvi preparatların tԥmizlԥnmԥsi kimi avadanlıq vԥ kimyԥvi emal proseslԥrinin

tԥnzimlԥnmԥsi vԥ saxlanılması kimi kimyԥvi müԥssisԥlԥrin fԥaliyyԥtlԥrinԥ nԥzarԥt edir vԥ tԥmin edir.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ aşağıdakılar daxil edilir:

(a) bir neçԥ emal vahidi üçün fiziki vԥ kimyԥvi proseslԥrԥ nԥzarԥt etmԥk vԥ optimallaşdırmaq üçün

mԥrkԥzi dispetçer otağından elektron vԥ ya kompüterlԥşdirilmiş idarԥ pultundan idarԥ etmԥk;

(b) avadanlıq, klapan, nasos, nԥzarԥt vԥ texnoloji avadanlıqları tԥnzimlԥmԥk;

maddԥlԥrinin idarԥ olunması;

(ç) emal proseslԥrinԥ başlanması vԥ dayandırılması, nasazlıqların aradan qaldırılması vԥ

avadanlıqlara kԥnardan nԥzarԥt edilmԥsi;

(d) avadanlıqların nasazlıqlarını yoxlamaq, xidmԥti tԥminat üçün sınaq ԥmԥliyyatlarını yerinԥ

yetirmԥk vԥ tԥşkil etmԥk;

(e) mԥhsul nümunԥlԥrini tԥhlil etmԥk, test sınaqlarını yerinԥ yetirmԥk, mԥlumatların qeydiyyatını

aparmaq vԥ istehsal jurnallarını yazmaq.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥ nümunԥlԥri:

 Operator, suyu kԥnarlaşdıran qurğu/quru neft

 Operator, filtr/fırlanan barabanlı

 Operator, distillԥ aparatları vԥ separatorlar

 Texnik, kimyԥvi proseslԥr

156

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Operator, distilԥ edԥn/neft vԥ tԥbii qazın tԥmizlԥnmԥsi - 3134

 Operator, buxarlandıran/kimyԥvi proseslԥr - 8131

3134 NEFT VƏ QAZ TƏMİZLƏMƏ QURĞULARININ OPERATORLARI

Neft vԥ qaz tԥmizlԥmԥ qurğularının operatorları neft, neft mԥhsulları, ԥlavԥ mԥhsullar vԥ ya tԥbii

qazın tԥmizlԥnmԥsini, distillԥ edilmԥsini vԥ emalını hԥyata keçirԥn avadanlıqların işini idarԥ edir vԥ

yoxlayırlar.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ aşağıdakılar daxil edilir:

(a) neftdԥn, neft mԥhsullarından vԥ elԥcԥ dԥ ԥlavԥ mԥhsullardan kükürdün tԥmizlԥnmԥsi üçün

istifadԥ edilԥn qurğuların işinin idarԥ edilmԥsi vԥ yoxlanması;

(b) nefttԥmizlԥmԥ müԥssisԥsi üzrԥ neft mԥhsullarının, suyun vԥ kimyԥvi mԥhlulların dövriliyini

tԥmin edԥn nasosların işinin idarԥ edilmԥsi vԥ yoxlanması;

idarԥ edilmԥsi vԥ yoxlanması;

(ç) benzinin kimyԥvi maddԥlԥrlԥ vԥ digԥr ԥlavԥlԥrlԥ qarışdırılması üçün maşınların işinin idarԥ

edilmԥsi vԥ yoxlanması;

(d) tԥbii qazın tԥmizlԥnmԥsi vԥ sair emalı üzrԥ maşınların işinin idarԥ edilmԥsi vԥ yoxlanması;

(e) mԥzmunca oxşar işlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi;

(ԥ) digԥr işçilԥrԥ rԥhbԥrlik edilmԥsi.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥ nümunԥlԥri:

 Operator, qarışdırma qurğusu/neft vԥ qazın tԥmizlԥnmԥsi

 Operator, parafin alınması qurğusu

 Operator, distillԥ qazanı/neft vԥ tԥbii qazın tԥmizlԥnmԥsi

 Texnik, neft emalı

 Operator, neft emalı

 Operator, qazogenerator

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Operator, emal avadanlığı/tԥmizlԥnmԥmiş neft - 3133

 Operator, buxarlandıran/kimyԥvi proseslԥr - 8131

3135 METALIN EMALI ÜZRƏ NƏZARƏTÇİLƏR

Metalın emalı üzrԥ nԥzarԥtçilԥr metal emalı, sobaların tԥmizlԥnmԥsi, metalın yayılması, metalın

termo emalı vԥ metal preslԥmԥ proseslԥrinin idarԥ edilmԥsi üçün çox funksiyalı maşın vԥ avadanlıqların

idarԥ edilmԥsi kimi ԥmԥliyyatlara rԥhbԥrlik edir vԥ nԥzarԥt edir.

Onların vԥzifԥlԥrinԥ aşağıdakılar daxil edilir:

(a) idarԥ pultlarından, kompüter terminallarından vԥ ya başqa idarԥ sistemlԥrindԥn, adԥtԥn mԥrkԥzi

dispetçer otağından metal emalı proseslԥrini ԥlaqԥlԥndirmԥk vԥ nԥzarԥt etmԥk;

(b) ԥzmԥk, cilalamaq, itilԥmԥk, ayırmaq, ԥritmԥk, qızdırmaq, tԥmizlԥmԥk vԥ digԥr üsulların tԥtbiq

157

edilmԥsi üçün çox funksiyalı mԥrkԥzi idarԥetmԥ maşınlarının (dԥzgahlarının, avadanlıqlarının) idarԥ

edilmԥsi;

materiallarını, video monitorları vԥ şablonları nԥzԥrdԥn keçirmԥk (nԥzarԥt etmԥk);

(ç) maşın

(mexanizmlԥrin) operatorları, emal operatorları, yardımçılar vԥ kömԥkçilԥr kimi

istehsalat briqadasına nԥzarԥt etmԥk vԥ fԥaliyyԥtlԥrini ԥlaqԥlԥndirmԥk;

(d) emal prosesi sistemlԥrini işԥ salmaq, fövqԥladԥ hallarda vԥ ya iş qrafikinin tԥlԥblԥrinԥ uyğun

dayandırmaq;

(e) istehsal briqadalarının üzvlԥri üçün tԥlimlԥri tԥmin etmԥk vԥ tԥşkil etmԥk;

(ԥ) istehsalat dԥyişikliyinin qeydiyyatı vԥ digԥr mԥlumatları saxlamaq, istehsalat vԥ digԥr

hesabatları hazırlamaq.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥ nümunԥlԥri:

 Operator, domna peçi

 Tökmԥçi

 Metalın emalı üzrԥ nԥzarԥtçi

 Operator, yayma dԥzgahı

Digԥr ibtidai qruplara aid edilԥn bir-birinԥ yaxın bԥzi peşԥlԥr:

 Tökmԥçi, tökmԥ tԥknԥ - 8121

 Yayıcı, polad - 8121

 Qurğu operatoru, boyama/metal - 8122

3139 DİGƏR İBTİDAİ QRUPLARA DAXİL OLMAYAN TEXNOLOJİ PROSESLƏRİN

İDARƏ EDİLMƏSİ ÜZRƏ TEXNİKİ İŞÇİLƏR

Bu ibtidai qrup 313-cü kiçik qrupun digԥr ibtidai qruplarına daxil olmayan texniki proseslԥrin

idarԥ edilmԥsi üzrԥ texniki işçilԥri

ԥhatԥ edir. Misal üçün, konveyr istehsalat sahԥlԥrindԥ, qԥzet

mԥtbԥԥlԥrindԥ vԥ şirԥçԥkmԥ proseslԥrindԥ çox saylı texnoloji proseslԥrin idarԥ edilmԥsi üzrԥ texniki

işçilԥr aid edilir.

Bu ibtidai qrupa aid edilԥn peşԥ nümunԥlԥri:

 Operator, avtomatlaşdırılmış quraşdırma konveyeri

 Nԥzarԥtçi, sԥnaye robotları

 Operator, saflaşdırma zavodu/kağız kütlԥsi

314-cü KİÇİK QRUP

TƏBİƏT ELMLƏRİ VƏ BUNLARA YAXIN PEŞƏLƏRİN

MhTƏXƏSSİSLƏRİ

Tԥbiԥt elmlԥri sahԥsindԥ vԥ bunlara yaxın peşԥlԥrin mütԥxԥssislԥri biologiya, botanika,

zoologiya, bakteriologiya, biokimya, habelԥ kԥnd tԥsԥrrüfatı elmlԥri kimi tԥbiԥt elmlԥri sahԥsindԥ

158

AZəRBAYCAN RESPUBLİKASININ DÖVLəT TəSNİFATI MəŞĜULLUQ TəSNİFATI (İKİNCİ VARİANT, AZT041-2010) - 4